Ευμένης ο Καρδιανός
(αυθαίρετη σύγχρονη αναπαράσταση)
Ηγεμόνες Ελληνιστικής Εποχής
4ος Αιώνας π.Χ.
Όνομα: Ευμένης
Ηγεμονικά Ονόματα
Ελληνιστική Μακεδονία
Ηγεμόνες Ελληνιστικής Μακεδονίας
Ηγεμονίδες Ελληνιστικής Μακεδονίας
Ιολαΐδες
Αντιγονίδες
Μακεδονική Αυτοκρατορία
Ηγεμόνες Μακεδονικής Αυτοκρατορίας
Στρατιωτικοί Μακεδονικής Αυτοκρατορίας
Έπαρχοι Μακεδονικής Αυτοκρατορίας
Αργεάδες
Ελληνιστική Ήπειρος
Ηγεμόνες Ελληνιστικής Ηπείρου
Ηγεμονίδες Ελληνιστικής Ηπείρου
Αιακίδες
Ιλλυρία
Ηγεμόνες Ιλλυρίας
Ελληνιστική Θράκη
Ηγεμόνες Ελληνιστικής Θράκης
Ηγεμονίδες Ελληνιστικής Θράκης
Αγαθοκλείδες
Ελληνιστική Αιτωλία
Στρατιωτικοί Ελληνιστικής Αιτωλίας
Ελληνιστική Αχαΐα
Στρατιωτικοί Ελληνιστικής Αχαΐας
Αθήνα
Ηγεμόνες Αθήνας
Στρατιωτικοί Αθήνας
Πολιτικοί Αθήνας
Αττική
Ηγεμόνες Αττικής
Σπάρτη
Ηγεμόνες Σπάρτης
Στρατιωτικοί Σπάρτης
Πολιτικοί Σπάρτης
Λακωνία
Ηγεμόνες Λακωνίας
Ελληνιστική Μυσία (Πέργαμος)
Ηγεμόνες Ελληνιστικής Μυσίας
Ηγεμονίδες Ελληνιστικής Μυσίας
Ατταλίδες
Ελληνιστική Βιθυνία
Ηγεμόνες Ελληνιστικής Βιθυνίας
Δοιδαλσίδες
Ελληνιστική Παφλαγονία
Ηγεμόνες Ελληνιστικής Παφλαγονίας
Πυλαμαινίδες
Ελληνιστικός Πόντος
Ηγεμόνες Ελληνιστικού Πόντου
Μιθριδατίδες
Ελληνιστική Καππαδοκία
Ηγεμόνες Ελληνιστικής Καππαδοκίας
Αριαραθίδες
Ελληνιστική Αρμενία
Ηγεμόνες Ελληνιστικής Αρμενίας
Αρταξιάδες
Ελληνιστική Αίγυπτος
Ηγεμόνες Ελληνιστικής Αιγύπτου
Ηγεμονίδες Ελληνιστικής Αιγύπτου
Λαγίδες
Ελληνιστική Κυρηναϊκή
Ηγεμόνες Ελληνιστικής Κυρηναϊκής
Ελληνιστική Κύπρος
Ηγεμόνες Ελληνιστικής Κύπρου
Ελληνιστική Συρία
Ηγεμόνες Ελληνιστικής Συρίας
Ηγεμονίδες Ελληνιστικής Συρίας
Σελευκίδες
Ελληνιστική Κομμαγηνή
Ηγεμόνες Ελληνιστικής Κομμαγηνής
Οροντίδες
Ελληνιστική Ιουδαία
Ηγεμόνες Ελληνιστικής Ιουδαίας
Ασμοναίοι
Πετραία Αραβία
Ηγεμόνες Πετραίας Αραβίας
Αρετάδες
Ελληνιστική Βακτρία
Ηγεμόνες Ελληνιστικής Βακτρίας
Ελληνιστική Ινδία
Ηγεμόνες Ελληνιστικής Ινδίας
Ινδοσκυθία
Ηγεμόνες Ινδοσκυθίας
Ινδοπαρθία
Ηγεμόνες Ινδοπαρθίας
Μαγαδία
Ηγεμόνες Μαγαδίας
Παρθική Αυτοκρατορία
Ηγεμόνες Παρθικής Αυτοκρατορίας
Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία
Ηγεμόνες Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Στρατιωτικοί Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
- Ένας στρατηγός της Μακεδονικής Αυτοκρατορίας
- Ένας άτυπος αντιβασιλέας της Μακεδονίας (321 - 316 π.Χ.).
- Χρονική Περίοδος Διακυβέρνησης: Ελληνιστική Εποχή, 4ος Αιώνας π.Χ.
- Γέννηση:
- Θάνατος:
Ετυμολογία[]
 Ηγεμόνες
|
|---|
| της Μακεδονίας
|
| Αργεάδες |
|
Το όνομα "Ευμένης" προέρχεται ή συνδέεται ετυμολογικά με την λέξη "μένος".
Γενεαλογία[]
- Οίκος: -
- Πατέρας:
- Μητέρα:
- Σύζυγος: Αρτωνίς, θυγατέρα Αρτάβαζου
- Τέκνα:
Βιογραφία[]
Αλεξάνδρεια Περίοδος[]
Αν και ήταν ο μόνος από τους Διαδόχους που δεν είχε Μακεδονική καταγωγή, ο Ευμένης προερχόταν από επιφανή οικογένεια της Θρακικής Καρδίας, πόλη ενσωματωμένη τότε στη Μακεδονική επικράτεια, και ο πατέρας του φαίνεται ότι ήταν φίλος του Μακεδόνα βασιλέα Φιλίππου Β (359-336 π.Χ.).
Με υπόδειξη του τελευταίου ήρθε στη Μακεδονική αυλή σε ηλικία δεκαοκτώ ετών και ορίσθηκε «γραμματεύς» του βασιλέα.
Αργότερα διορίσθηκε από τον Αλέξανδρο «αρχιγραμματεύς», θέση στην οποία παρέμεινε ως το θάνατο του κατακτητή.
Προ-Περδίκκεια Περίοδος[]
Μετά το θάνατο του Αλεξάνδρου ο Ευμένης προσεταιρίσθηκε τον ισχυρό Λεοννάτο τον Έκλαμπρο.
Όμως, ταχύτατα, ο Λεοννάτος παραμερίσθηκε (323) από την ανώτατη αρχή της Αυτοκρατορίας και ο Ευμένης υποβαθμίσθηκε επίσης.
Χωρίς αξίωμα κατά την Πρώτη και Δεύτερη Διανομή.
Αργότερα, ο Περδίκκας του πρόσφερε την σατραπεία της Καππαδοκίας, προφανώς στα πλαίσια της απομάκρυνσης των τριών πιθανών μελλοντικών του ανταγωνιστών (Ευμένους, Λεοννάτου και τον Αντιγόνου του Μονοφθάλμου) από την Βαβυλώνα, την έδρα της Αυτοκρατορίας.
Όταν, όμως, ο Ευμένης, αντιλήφθηκε ότι ο Λεοννάτος ενδιαφερόταν να επιστρέψει στην Μακεδονία για να την καταστήσει βάση της ανάρρησής του στην αυτοκρατορική ιεραρχία, τον εγκατέλειψε και προσχώρησε στην παράταξη του Περδίκκου
Επιπλέον ο Περδίκκας του ανέθεσε να διαπραγματευθεί το γάμο του με την Κλεοπάτρα την Φερνοφόρο.
Στο εξής, συντάχθηκε απόλυτα με τα συμφέροντα της βασιλικής οικογένειας και αναδείχθηκε σε βασικό υποστηρικτή της ενότητας της Μακεδονικής Αυτοκρατορίας.
Κατά τη συνδιάσκεψη της Βαβυλώνας προσχώρησε στην ομάδα του στρατηγού Περδίκκου
- Αριστόνοος, σωματοφύλακας του Μ. Αλεξάνδρου,
- Αλκέτας, αρχηγός των πεζεταίρων, αδελφός του Περδίκκα,
- Άτταλος ο Άσπιλος, αρχηγός των πεζεταίρων, ανδράδελφος του Περδίκκα
- Πολέμων ο Άσπιλος, ο αδελφός του Αττάλου
- Σέλευκος,
- Μήδιος, της Λάρισας
- Δόκιμος, που αργότερα έγινε έπαρχος της κεντρικής Φρυγίας και ίδρυσε την πόλη Δοκίμειο.
- Φιλόξενος
Το 321 π.Χ. τέθηκε επικεφαλής των δυνάμεων του Περδίκκου στην Καππαδοκία και στην Πισιδία, σε συνεργασία με τους στρατηγούς Νεοπτόλεμο και Αλκέτα.
Στη συνέχεια αποσύρθηκε από την περιοχή του Ελλησπόντου.
Όμως, οι δύο αυτοί αρνήθηκαν να τεθούν υπό την ηγεσία του.
O 1ος Διαδόχειος Πόλεμος (320 - 319 π.Χ.) έφερε τον Ευμένη αντιμέτωπο με τον πρότερο σύμμαχό του Νεοπτόλεμο. Ο Ευμένης με αστραπιαία εισβολή στην Αρμενία έδωσε νικηφόρα μάχη με τον Νεοπτόλεμο και ενσωμάτωσε τις δυνάμεις του (Ιούνιος (?) 321 π.Χ.). Ο Νεοπτόλεμος με 300 ιππείς, κατέφυγε στην στρατιά Αντίπατρου-Κρατερού (ίσως στην Πισιδία).
Το Θέρος 321 π.Χ. νίκησε τον Κρατερό (και τον Νεοπτόλεμο), σε περιώνυμη μάχη στην Καππαδοκία (μερικοί την αποκαλούν, εσφαλμένα, "Μάχη του Ελλησπόντου") (Ιούλιος(?) 321 π.Χ.)
Στην συνέχεια ανακατέλαβε την Ελλησποντική Φρυγία και τη Λυδία.
Μετα-Περδίκκεια Περίοδος[]
Μετά τη δολοφονία του Περδίκκου (Ιούλιος(?) 321 π.Χ.), ο Ευμένης εμφανίσθηκε ως διάδοχος-αντιβασιλέας στην θέση του δολοφονηθέντος, και ουσιαστικά θεωρήθηκε από τους θιασώτες του ενότητας της Αυτοκρατορίας ως συνεχιστής του έργου εκείνου.
Όμως, οι αντίπαλοί του δεν παρέμειναν άπραγοι.
Διοργάνωσαν τη συνδιάσκεψη του Τριπαραδείσου (φθιν. 321 π.Χ.) στην οποία ο Ευμένης (όπως και υπόλοιποι συνεργάτες του Περδίκκου) καθαιρέθηκαν και καταδικάστηκαν σε θάνατο.
Επειδή ήταν ανώτερος σε ιππικό, ο Ευμένης ήθελε να δώσει μάχη στις πεδιάδες της Λυδίας πλησίον των Σάρδεων, και ταυτόχρονα φιλοδοξούσε να κάνει επίδειξη των δυνάμεών του ενώπιον της Κλεοπάτρας. Αλλά κατόπιν αιτήματος αυτής, η οποία φοβόταν να δώσει στον Αντίπατρο οποιαδήποτε αιτία για να στραφεί εναντίον της, βάδισε στην Καβαλλίδα της Φρυγίας και διαχείμασε στις Κελαινές.
Εκεί κατέφθασαν (χειμών 320/19) και οι Αλκέτας, ο Πολέμων και ο Δόκιμος να συσκεφθούν για την ηγεσία του κοινού αγώνα τους. Όμως, απέρριπταν κάθε πιθανότητα να παραδόσουν την ηγεσία στον Ευμένη. Τότε απογοητευμένος ο Ευμένης είπε: «Οπότε επιβεβαιώνεται το ρητό, "Για τον (επερχόμενο) όλεθρο ούτε μία σκέψη".» (Πλούταρχου, Βίος του Ευμένη, 1.8.4)
Ακολούθησε εκστρατεία του Αντιγόνου του Μονοφθάλμου κατά του Ευμένους στην Καππαδοκία και ήττα του Ευμένους στην Ορκυνία. (εαρ 319)
Ή ήττα αυτή τον ανάγκασε να εγκλεισθεί με μία μικρή αλλά επίλεκτη δύναμη στα Νώρα. (θέρος 319)
Όταν έφθασε ο Αντίγονος άρχισε μία στενή πολιορκία της οχυρότατης αυτής θέσης.
Στην συνέχεια ο Αντίγονος στράφηκε (1η εκστρατεία?) κατά των Αλκέτα και Αττάλου.
Τελικά με δόλο επέτυχε ο Ευμένης να διαφύγει από τα Νώρα (τέλος θέρους 319), μετά τον θάνατο του Αντιπάτρου (θέρος 319) και να παραμείνει κρυμμένος σε άγνωστη θέση στην Καππαδοκία.
Ο Ευμένης παρέμεινε στην Καππαδοκία συγκεντρώνοντας στρατεύματα και πολεμοφόδια και συμμάχησε με τον Πολυπέρχοντα και τον Κλείτο, εναντίον του Κασσάνδρου, του Αντιγόνου, του Πτολεμαίου και του Λυσιμάχου.
Ο στρατός που έστειλε ο Αντίγονος, με επικεφαλής το Μένανδρο, για να καταλάβει την Καππαδοκία και να συλλάβει τον Ευμένη έφθασε τρεις ημέρες μετά την αναχώρηση του Ευμένους από την περιοχή.
Ο Ευμένης με 2.000 πεζούς και 500 ιππείς έφθασε στην Κιλικία διαμέσου της οροσειράς του Ταύρου. (αρχή έαρος 318)
Έτσι άρχισε ο 2ο Διαδόχειος Πόλεμος (318 - 315 π.Χ.).
Εκεί τον περίμεναν οι Μακεδόνες «αργυράσπιδες» με επικεφαλής τούς στρατηγούς Αντιγένη και Τεύταμο, τους οποίους προσέλκυσε επικαλούμενος την επιφάνεια του Αλεξάνδρου σε ένα όνειρο, ο οποίος προσφέρθηκε να τους βοηθήσει υπό την προϋπόθεση ότι θα του έστηναν σκηνή και θρόνο, θα θυσίαζαν προς τιμήν του και θα συνεδρίαζαν.
Στα μεταξύ τους συμβούλια, ο Ευμένης επικράτησε χάρη στις επιστολές του Πολυπέρχοντος και της Ολυμπιάδος. Χρησιμοποιώντας το βασιλικό θησαυρό των Κυΐνδων οργάνωσε μισθοφορικό στρατό 10.000 πεζών και 2.000 ιππέων, που προστέθηκε στα δικά του στρατεύματα και σε αυτά των «αργυρασπίδων», παρά την απόπειρα του Πτολεμαίου να παρέμβει, μετά την κατάληψη της Συρίας και της Παλαιστίνης.
Ακολούθως εγκατέλειψε την Κιλικία και εισέβαλε στην Συρία και Φοινίκη (έαρ 317) που προηγουμένως είχαν καταληφθεί από τον Πτολεμαίο (ίσως έαρ 318, μετά τον θάνατο του Αντιπάτρου).
Σύντομα, όμως, ο Ευμένης μετέβη στη Σουσιανή για να αναζητήσει τρόφιμα για τα στρατεύματά του.
H αναμέτρηση Αντιγόνου και Ευμένους κορυφώθηκε στη μάχη της Παραιτακηνής (φθιν. 316 π.Χ.) και της Γαβιηνής (Iανουάριος του 315 π.Χ.), που υποχρέωσε τον τελευταίο να παραδοθεί στον Αντίγονο, ο οποίος τον εκτέλεσε.
Παράλληλα ο Κάσσανδρος κατελάμβανε την Πύδνα (Μάιος 316 π.Χ) και εκτελούσε την βασίλισσα Ολυμπιάδα (Ιούνιος 316 π.Χ.)
Αποτίμηση[]
Εκτός από τις υπηρεσίες που πρόσφερε στο μακεδονικό στράτευμα ως «γραμματέας» αρχικά του Φιλίππου Β' και «γραμματεύς» αργότερα του Αλεξάνδρου, ο Ευμένης επέδειξε και σημαντικές στρατηγικές ικανότητες την εποχή των Διαδόχων (ιδίως με τις νίκες του κατά του Νεοπτολέμου και του Κρατερού το 321 - 320 π.Χ.). Ήταν σε όλη του τη ζωή πιστός οπαδός των ιδεών του Αλεξάνδρου για την ενιαία αυτοκρατορία. Την προώθηση των ιδεών αυτών εξυπηρετούσε και το συγγραφικό του έργo: προφανώς οι Εφημερίδες απέβλεπαν στην προώθηση του Περδίκκα. Η «πίστις» αυτή του Ευμένη προς την Αργεαδική δυναστεία υπογραμμίζεται με τραγικό τρόπο μέσα από το γεγονός ότι τον πρόδωσαν τα ίδια του τα στρατεύματα στη μάχη της Γαβιηνής.
Στις αρχαίες πηγές προβάλλεται ως αρνητικό στοιχείο του χαρακτήρα του η φιλοχρηματία.
Ο βιογράφος του Πλούταρχος παραδίδει χαρακτηριστικά ότι όταν το 325 π.Χ. περίπου ο Αλέξανδρος ζήτησε την ενίσχυση των φίλων του για τη συγκρότηση νέου στόλου, ο Ευμένης πρόσφερε μόνο εκατό τάλαντα.
Με εντολή του Αλεξάνδρου τότε οι δούλοι έβαλαν φωτιά στη σκηνή του Ευμένη και αποκαλύφθηκε ότι είχε 1.000 τάλαντα.
Το επεισόδιο μπορεί να αποτελεί συκοφαντική δυσφήμηση εκ μέρους των αντιπάλων του.
Γεγονός πάντως είναι ότι, παρά την πολιτική του επιφάνεια, η στρατιωτική δραστηριότητα του Ευμένη δεν επηρέασε μακροπρόθεσμα τη διαμόρφωση των ελληνιστικών κρατών.
Ανάλυση[]
Κατά τους Διαδόχειους Πόλεμους μετά τον θάνατο του Αλεξάνδρου, ο Ευμένης αρχικά υποστήριξε τον αντιβασιλέα Περδίκκα στον 1ο Πόλεμο των Διαδόχων και αργότερα την Αργεαδική βασιλική οικογένεια στον 2ο Πόλεμο των Διαδόχων .
Παρά τη μικρότερη εμπειρία του στον στρατιωτικό τομέα, ο Ευμένης νίκησε τον Κρατερό, έναν από τους πλέον καταξιωμένους στρατηγούς του Αλεξάνδρου, στη Μάχη του Ελλησπόντου το 321 π.Χ.
Μετά τη δολοφονία του Περδίκκα το 320 π.Χ., ο Ευμένης έγινε δημόσιος εχθρός του νέου μετα-Αλεξανδρινού καθεστώτος υπό τον Αντίπατρο και τον Αντίγονο . Το 319 π.Χ. ηττήθηκε από τον Αντίγονο στη Μάχη της Ορκύνειας και περιορίστηκε στη Νόρα . Ο Ευμένης δραπέτευσε και στη συνέχεια συμμάχησε με τον Πολυπέρχονα και την Ολυμπιάδα , τη μητέρα του Αλεξάνδρου, εναντίον του Κασσάνδρου και του Αντίγονου. Από το 318 π.Χ. και μετά ηγήθηκε μιας σκληρής εκστρατείας εναντίον του Αντίγονου, νικώντας τον στη Μάχη της Παραιτακηνής , και στη συνέχεια ηττήθηκε αναποφάσιστα στη Μάχη της Γαβιηνής . Στη συνέχεια, ο Ευμένης προδόθηκε από τους στρατιώτες του (τις Ασημένιες Ασπίδες ) και παραδόθηκε στον Αντίγονο. Ο Αντίγονος τον εκτέλεσε τον χειμώνα του 316–315 π.Χ.
Ο Έλληνας βιογράφος και δοκιμιογράφος Πλούταρχος επέλεξε τον Ευμένη ως το επίκεντρο μιας από τις βιογραφίες του στο έργο του « Βίοι Παράλληλοι» , όπου συνεργάστηκε με τον Κόιντο Σερτώριο , τον επαναστάτη Ρωμαίο στρατηγό που ηγήθηκε μιας επανάστασης εναντίον της Ρώμης τη δεκαετία του 70 π.Χ.
Πρώιμη καριέρα[]
Ο Ευμένης καταγόταν από την Καρδία στη Θρακική Χερσόνησο.
Ο πατέρας του, ένας εξέχων πολίτης της Καρδίας, ονομαζόταν Ιερώνυμος.
Ο Ιερώνυμος καλλιέργησε φιλία με τον Φίλιππο Β' της Μακεδονίας, η οποία τελικά οδήγησε τον Ευμένη να προσληφθεί ως ιδιωτικός βασιλικός γραμματέας ( γραμματέας ) από τον Φίλιππο, πιθανώς το 342 π.Χ.
Πιθανώς αναζήτησε καταφύγιο στη Μακεδονία λόγω της εχθρότητας του τυράννου Εκαταίου της Καρδίας προς την οικογένειά του.
Ο Ευμένης εντυπωσίασε επίσης τη μητέρα του Αλεξάνδρου, Ολυμπιάδα, η οποία αργότερα τον αποκάλεσε «τον πιστότερο από τους φίλους μου».
Παρά το γεγονός ότι η θέση του γραμματέα περιφρονούνταν από τους Μακεδόνες, ο Ευμένης κατείχε σημαντική εξουσία στο αξίωμα, καθώς επέβλεπε όλες τις γραπτές επικοινωνίες και διατηρούσε στενή σχέση με τον βασιλέα.
Ο Ευμένης υπηρέτησε ως εταίρος (σύντροφος και αρχηγός ιππικού) και βασιλικός γραμματέας τόσο υπό τον Φίλιππο όσο και υπό τον διάδοχο του Φιλίππου, τον υιό του Αλέξανδρο.
Μετά τον θάνατο του Φιλίππου (336 π.Χ.), ο Ευμένης παρέμεινε πιστός στον Αλέξανδρο και την Ολυμπιάδα και συνόδευσε τον Αλέξανδρο στην Ασία, αλλά για το μεγαλύτερο μέρος της βασιλείας του υπηρέτησε ως βασιλικός γραμματέας.
Ο Ευμένης αντιπαθούσε τον Ηφαιστίωνα, επίσης στενό συνεργάτη του Αλεξάνδρου, διαφωνώντας επανειλημμένα μαζί του για «ασήμαντα ζητήματα». Ο Πλούταρχος αναφέρει επίσης μια ιστορία για τον Ευμένη να κρύβει χρήματα από τον Αλέξανδρο.
Μετά τη νίκη του Αλεξάνδρου στη Μάχη των Γαυγάμηλων το 331 π.Χ., ο Ευμένης άρχισε να εκτελεί στρατιωτικές και διπλωματικές αποστολές, όπως η ανακοίνωσή του στα Σάγκαλα το 326. Ενεδεχομένως να έπαιξε μεγαλύτερο ρόλο στην ανατολική εκστρατεία του Αλεξάνδρου, ειδικά στην Ινδία, από ότι αναφέρουν οι σωζόμενες αναφορές.
Ο Ευμένης προήχθηκε σε αρχηγό του εταιρικού ιππικού ("ιππάρχος"), που προηγουμένως κατείχε ο Περδίκκας μετά τον θάνατο του Ηφαιστίωνος στα τέλη του 324 π.Χ.
Ο Ευμένης συμμετείχε επίσης στους Γάμους στα Σούσα το 324 π.Χ. με τους άλλους εταίρους. Ο Ευμένης συζεύχθηκε την Αρτώνη, κόρη του Πέρση σατράπη Αρτάβαζου Β' και αδελφή του Φαρνάβαζου Γ' , Πέρση σατράπη της Φρυγίας.
Αυτή ήταν μια μεγάλη τιμή, καθώς η αδελφή της Αρτώνης ήταν η Βαρσίνη, ερωμένη του Αλεξάνδρου και μητέρα του υιου του Ηρακλή της Μακεδονίας.
Όταν ο Αλέξανδρος είχε νικήσει την Αχαιμενιδική Περσική Αυτοκρατορία, ο Ευμένης ήταν ο «οξυδερκής διοικητής» και γραμματέας της επικράτειας του Αλεξάνδρου, βαθύτατα εμπλεκόμενος στις καθημερινές υποθέσεις.
Ο Ευμένης καταγράφεται ως συγγραφέας των Εφημερίδων, ενός χρονικού των δραστηριοτήτων του Μεγάλου Αλεξάνδρου που οδήγησαν στην ασθένειά του και τον θάνατό του.
Μετά τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου[]
Μετά τον θάνατο του Αλεξάνδρου το 323 π.Χ., ο Ευμένης υποβαθμίσθηκε, καθώς η θέση του εξαρτιόταν στενά από τον βασιλέα.
Ο Αλέξανδρος δεν είχε αφήσει κανέναν εμφανή κληρονόμο. Όταν οι κορυφαίοι αξιωματικοί του Αλεξάνδρου (σωματοφύλακες και άλλοι) και μια μονάδα πεζικού συζητούσαν για το αν έπρεπε να ανέλθει ένας από τους εν ζωή Αργεάδες ή να εγκατασταθεί αντιβασιλεία για το αγέννητο τέκνο του Αλεξάνδρου (Αλέξανδρος Δ΄), ο Ευμένης ήταν παρών δίπλα στους αξιωματικούς, αλλά δεν έλαβε τον λόγο.
Όταν οι αξιωματικοί εγκατέλειψαν τη Βαβυλώνα κατά την επακόλουθη εξέγερση του πεζικού, ο Ευμένης παρέμεινε στην πόλη για να προσπαθήσει να φέρει τον Μελέαγρο (τον αρχηγό του δυσαρεστημένου πεζικού) σε συμφωνία με τους σωματοφύλακες.
Ο Ευμένης προέταξε την Καρδιανή του καταγωγή για να υποστηρίξει ότι δεν είχε κανένα προσωπικό κίνητρο στον αγώνα για την εξουσία. Το πεζικό ήταν πρόθυμο να ακούσει τον Ευμένη λόγω της στενής του σχέσης με τον Αλέξανδρο. Οι σωματοφύλακες τελικά εξουδετέρωσαν τον Μελέαγρο και ανέκτησαν τον έλεγχο της Βαβυλώνας ανακοινώνοντας μια κοινή βασιλεία μεταξύ του Φιλίππου Γ΄ του Αρριδαίου και, όταν γεννήθηκε, και του Αλεξάνδρου Δ΄.
Ο Περδίκκας έγινε αντιβασιλέας, και μοναδικός ηγεμόνας του τεράστιου ασιατικού τμήματος της αυτοκρατορίας του Αλεξάνδρου, και ο Ευμένης υπηρέτησε ως σύμβουλός του. Ο Ευμένης εξασφάλισε τα «Τελευταία Σχέδια» του Αλεξάνδρου και τα έδωσε στον Περδίκκα, ο οποίος τα διάβασε στην συνέλευση του στρατού πριν τα απορρίψει.
Σατράπης Καππαδοκίας και Παφλαγονίας (323–319 π.Χ.)[]
Η Αυτοκρατορία του Αλεξάνδρου διαιρέθηκε κατά τη Σύσκεψη της Βαβυλώνας (323 π.Χ.), όπου η Καππαδοκία και η Παφλαγονία ανατέθηκαν στον Ευμένη, αλλά δεν είχαν ακόμη καταληφθεί. Ο Αχαιμενίδης σατράπης Αριαράθης εξακολουθούσε να κατέχει την Καππαδοκία, και οι Παφλαγόνες φυλές είχαν διατηρήσει την αυτονομία τους από την Αυτοκρατορία. Επομένως, ο Ευμένης έπρεπε να αγωνισθεί να παραλάβει την αρχή στις επαρχίες του.
Ο Περδίκκας χρησιμοποίησε την εξουσία του ως αντιβασιλέας των συμβασιλέων για να διατάξει τον Λεοννάτο, έπαρχο της Μικρής Φρυγίας, και τον Αντίγονο, έπαρχο της Μεγάλης Φρυγίας, της Παμφυλίας και της Λυκίας, να βοηθήσουν τον Ευμένη να διασφαλίσει την επαρχία του. Ο Ευμένης έφυγε από τη Βαβυλώνα στα τέλη του θέρους του 323 π.Χ.
Ο Ευμένης πιθανότατα έλαβε 5000 τάλαντα χρυσού από τον Περδίκκα για την ανακατάληψη της Καππαδοκίας.
Ο Λεοννάτος τον συνόδευσε, αλλά ο Αντίγονος αγνόησε την εντολή του Περδίκκα. Ο Ευμένης έφθασε στην Καππαδοκία και άρχισε να προσλαμβάνει μισθοφόρους. Ο Λεοννάτος, όμως, δέχθηκε αίτημα από τον Εκαταίο της Καρδίας να βαδίσει δυτικά για να συνδράμει τον Αντίπατρο, ο οποίος πολιορκούνταν στη Λαμία στο πλαίσιο του Λαμιακού Πολέμου. Ο Λεοννάτος συμφώνησε να κατευθυνθεί στην Ευρώπη, καθώς είχε λάβει επιστολές από την Κλεοπάτρα της Μακεδονίας (κόρη της Ολυμπιάδας, αδελφή του Μ. Αλεξάνδρου) που του ζητούσαν να την συζευχθεί ώστε να αυξήσει τις πιθανότητές του για ανάρρηση στον Μακεδονικό θρόνο που επιθυμούσε.
Ο Λεοννάτος προσπάθησε να πείσει τον Ευμένη να συμφιλιωθεί με τον Εκαταίο και να τον συνοδεύσει στη Μακεδονία για να συμμετάσχει στα μακροπρόθεσμα σχέδιά του. Ο Ευμένης αρνήθηκε, φοβούμενος ότι ο Αντίπατρος θα τον δολοφονούσε αν επέστρεφε, και ένιωθε «[απρόθυμος] να εγκαταλείψει τη συνεργασία του με τον Περδίκκα για μια επιχείρηση στη Μακεδονία». Ανέφερε στον Λεοννάτο ότι θα έδινε την απάντησή του αργότερα και στη συνέχεια επέστρεψε στον Περδίκκα στις αρχές του 322 π.Χ., ενημερώνοντάς τον για τα σχέδια του Λεοννάτου. Αυτό αποτέλεσε ένα κρίσιμο λόγο, που στην συνέχεια ο Περδίκκας ανέδειξε τον Ευμένη στο κορυφαίο συνεργάτη του στην διοίκηση της Αυτοκρατορίας.
Ο Ευμένης ένωσε την στρατιωτική του δύναμη με την βασιλική στρατιά του Περδίκκου, ο οποίος τον εγκατέστησε στην Καππαδοκία νικώντας και νικώντας και φονεύοντας τον Αριαράθη το θέρος του 322.
Ο Ευμένης αφού εγκαταστάθηκε εκεί αναδιοργάνωσε τις δύο επαρχίες του διορίζοντας τους υποστηρικτές του σε εξέχουσες θέσεις.
Οι δύο συνεργάτες ακολούθως μετέβησαν στην Κιλικία το φθινόπωρο του 322. Στη συνέχεια, ο Ευμένης επέστρεψε στην Καππαδοκία για να βοηθήσει τον Νεοπτόλεμο (έπαρχο της Αρμενίας) στις προσπάθειές του να υποτάξει την επαρχία της Αρμενίας που του δόθηκε στον διαμοιρασμό. Ο Νεοπτόλεμος και ο στρατός του, όμως, αρνήθηκαν να δεχθούν διαταγές από τον Ευμένη, λόγω της μη-Μακεδονικής καταγωγής του. Παρά τις προστριβές αυτές ο Ευμένης συγκεντρώνοντας 6300 ιππείς από την Καππαδοκία και επέτυχε τελικά να νικήσει τους ανυπότακτους Αρμένιους. Όμως, πιθανότατα αναγκάσθηκε να επιχειρήσει στην Αρμενία καθ' όλη τη διάρκεια του 322 και 321 π.Χ.
1ος Διαδόχειος Πόλεμος[]
Το έαρ του 321 π.Χ., η Νίκαια (θυγατέρα του Αντίπατρου) και η Κλεοπάτρα της Μακεδονίας κατέφθασαν αμφότερες στον [Περδίκκας Δ \Μακεδονία |Περδίκκα]] με σκοπό την σύναψη γάμου με αυτόν. Ο Ευμένης ενδεχομένως διεδραμάτισε ρόλο στην άφιξη της Κλεοπάτρας. Υπερασπίστηκε την πρότασή της έναντι αυτής της Νίκαιας. Η συμβουλή του Ευμένους είχε βαρύτητα, καθώς οι Μακεδόνες στρατιώτες άρχισαν να τον σέβονται μετά την νίκες του στην Αρμενία.
Ο Περδίκκας συζεύχθηκε τελικά τη Νίκαια, αλλά όταν η κυριαρχία του επί του Φιλίππου Γ' αμφισβητήθηκε από την Ευρυδίκη, έστειλε τον Ευμένη στην Κλεοπάτρα για να επαναρχίσει τις διαπραγματεύσεις για τον γάμο.
Στην συνέχεια ο Αντίγονος κατέφυγε στη Μακεδονία και ενημέρωσε τον Αντίπατρο για τις προθέσεις του Περδίκκου να διαζευχθεί την κόρη του Νίκαια και να συζευχθεί την Κλεοπάτρα.
Ο Κρατερός και ο Αντίπατρος, έχοντας υποτάξει το μεγαλύτερο μέρος της Ελλάδας στον Λαμιακό Πόλεμο, εξοργίστηκαν από τις ειδησεις που τους μετέφερε ο Αντίγονος. Ανέστειλαν, λοιπόν, τα σχέδιά τους για υποταγή της Αιτωλίας και ετοιμάστηκαν να διεκπεραιωθούν στην Ασία και να εκθρονίσουν τον Περδίκκα.
Μάχη του Ελλησπόντου (320 π.Χ.)[]
Ο Περδίκκας με τους συνεργάτες του αποφάσισαν να επιτεθούν στην Αίγυπτο, καθώς ο Πτολεμαίος, με τη αυτομόληση δύο αξιωματικών του Περδίκκου, είχε σφετεριστεί την κατοχή της νεκρικής άμαξας του Μεγάλου Αλεξάνδρου γεγονός που θεωρήθηκε διεκδίκηση της αντιβασιλείας.
Τότε ο Περδίκκας όρισε τον Ευμένη, ως ανώτατο κυβερνήτη όλης της Μικράς Ασίας προκειμένου να αντιμετωπίσει τον Αντίπατρο και τον Κρατερό, οι οποίοι συγκέντρωναν ισχυρή στρατιωτική δύναμη στην Ελλάδα.
Ο Ευμένης βάδισε προς τον Ελλήσποντο, ακολουθώντας τις εντολές να τον υπερασπισθεί, και στην διαδρομή μετέβη στις Σάρδεις προκειμένου να επανάλάβει την γαμήλια πρόταση στην Κλεοπάτρα, η οποία αυτή τη φορά αρνήθηκε να συζευχθεί τον Περδίκκα, αναμένοντας τον νικητή στον επερχόμενο πόλεμο.
Ο Αντίγονος, ο οποίος έπλευσε με στόλο και αποβιβάστηκε στη δυτική Μικρά Ασία, κατάφερε να προσελκύσει πολλούς επάρχους και πόλεις ( μεταξύ άλλων: τον Άσανδρο της Καρίας και τον Μένανδρο της Λυδίας). Τότε ο Ευμένης παρ' ολίγον να συλληφθεί αιχμάλωτος στις Σάρδεις αλλά διέφυγε χάρις στην ειδοποίηση της Κλεοπάτρας.
Στη συνέχεια, ο Ευμένης υποχώρησε στην ενδοχώρα καθώς ο Κλείτος ο Λευκός αυτομόλησε με τον στόλο του (επιτρέποντας στον Κρατερό και τον Αντίπατρο να διασχίσουν τον Ελλήσποντο).
Ο Περδίκκας, πληροφορούμενος για αυτές τις αποτυχίες, διέταξε τον Νεοπτόλεμο και τον Αλκέτα να τεθούν υπό τις διαταγές του Ευμένους. Όμως οι αυτοί δυσανασχέτησαν και αρνήθηκαν να συνενωθούν με τον Ευμένη.
Ο Ευμένης έλαβε μηνύματα από τον Κρατερό και τον Αντίπατρο όταν έφθασαν στη Μικρά Ασία, με τα οποία του υπόσχονταν την διατήρηση των επαρχιών του εφόσον συντασσόταν με το μέρος τους. Ο Κρατερός ήθελε να συμφιλιώσει τον Ευμένη με τον Αντίπατρο, ενώ ο Ευμένης ήθελε να συμφιλιώσει τον Κρατερό με τον Περδίκκα. Οι διαπραγματεύσεις όμως απέτυχαν, καθώς ο Ευμένης παρέμεινε πιστός στον Περδίκκα και ο Κρατερός στον Αντίπατρο.
Ο Ευμένης ανακάλυψε στη συνέχεια ότι ο Νεοπτόλεμος σχεδίαζε να αυτομολήσει στον Κρατερό και τον Αντίπατρο και τον νίκησε στη μάχη στη Φρυγία, στρατολογώντας μεγάλο μέρος του στρατού του.
Ο Νεοπτόλεμος κατέφυγε στον Κρατερό και τον Αντίπατρο με 300 ιππείς και τους έπεισε να βαδίσουν εναντίον του Ευμένους. Λίγο αργότερα, ο Κρατερός έλαβε το μεγαλύτερο μέρος της στρατιάς τους για να αντιμετωπίσει τον Ευμένη.
Παρά το γεγονός ότι διέθετε πεζικό πολύ κατώτερης ποιότητας από τον Κρατερό, ο Ευμένης δέχθηκε την προσφορά μάχης, πιστεύοντας στο ανώτερο ιππικό του, ξεκινώντας τη Μάχη του Ελλησπόντου.
Ο Ευμένης απέκρυψε το όνομα του Κρατερού από τους στρατιώτες του, γνωρίζοντας ότι η δημοτικότητά του θα επηρέαζε την αφοσίωσή τους, ισχυριζόμενος αντ' αυτού ότι ο Ασιάτης πολέμαρχος "Πίγρης" είχε ενωθεί με τον Νεοπτόλεμο και βάδιζε εναντίον τους.
Ο Ευμένης διακήρυξε επίσης ότι είχε δει ένα όνειρο ότι ο στρατός του θα νικούσε.
Κατά τη διάρκεια της μάχης, ο Ευμένης εμπόδισε οποιονδήποτε Μακεδόνα να αναγνωρίσει τον δημοφιλή Κρατερό μέσω της τοποθέτησης των στρατευμάτων και της τακτικής του, και ως αποτέλεσμα ο Κρατερός φονεύθηκε, με το πλευρό του να καταλαμβάνεται από το Καππαδόκικο ιππικό του Ευμένη.
Ο Ευμένης, επικεφαλής του αριστερού πλευρού, φόνευσε τον Νεοπτόλεμο σε μονομαχία και στη συνέχεια ανάγκασε το εχθρικό πεζικό να παραδοθεί, κερδίζοντας μια "απροσδόκητη νίκη".
Ο φόνος όμως του δημοφιλούς Κρατερού επέφερε μεγάλη εχθρότητα μεταξύ των Μακεδόνων στρατιωτών. Ο Ευμένης προσπάθησε να προσεταιρισθεί την ηττημένη φάλαγγα του Κρατερού να λιποτακτήσει υπέρ του, αλλά απέτυχε και οι φαλαγγίτες κατευθύνθηκαν νότια και προσχώρησαν στον Αντίπατρο. Η είδηση της νίκης του Ευμένη, η οποία θα μπορούσε να είχε αυξήσει το κύρος του Περδίκκα, έφθασαν στην Αίγυπτο μόλις μία ημέρα μετά τη δολοφονία του Περδίκκα από αποσχισθέντες συνεργάτες του (Ιούλιος 320 π.Χ.).
Αγώνας εναντίον του Αντιγόνου[]
Μετά τη δολοφονία του Περδίκκα στην Αίγυπτο, οι Μακεδόνες στρατηγοί καταδίκασαν τον Ευμένη (και τους άλλους συνεργάτες του Περδίκκου) σε θάνατο στη Διάσκεψη του Τριπαράδεισου, με τον Αντίπατρο να αναθέτει στον Αντίγονο την εξουδετέρωσή τους.
Η επαρχία της Καππαδοκίας του Ευμένη αποδόθηκε στον Νικάνορα ενώ στον Αντίγονο εκδόθηκαν οικονομικοί πόροι ώστε να συγκεντρώσει ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις για να εξουδετερώσει τους αντιπάλους τους.
Ο Ευμένης βρισκόταν τώρα σε «πολύ χειρότερες συνθήκες από ότι είχε βρεθεί κατά τον θάνατο του Αλεξάνδρου», καθώς ήταν πλέον έκπτωτος από τα αξιώματά του.
Μετά τον Τριπαράδεισο, ο Αντίγονος εξήγγειλε αμοιβή 100 ταλάντων χρυσού για την δολοφονία του.
Η είδηση αυτή εξόργισε το στρατόπεδο του Ευμένους και ορίσθηκε σωματοφυλακή 1000 ανδρών να τον προστατεύει ανά πάσα στιγμή.
Ο Ευμένης υποστηρίξε στους άνδρες του ότι οι συμβασιλείς είχαν γίνει έρμαιο προδοτών του Μακεδονικού θρόνου και ότι αντίθετα αυτός εξέφραζε την πίστη στον οίκο των Αργεαδών.
Ο Ευμένης επισκέφθηκε στο όρος Ίδη όπου υπήρχε ένας βασιλικός στάβλος και έλαβε μεγάλο αριθμό ίππων για να αναπληρώσει το ιππικό του στην Καππαδοκία. Ο Αντίπατρος και οι άλλοι στρατηγοί διακωμώδησαν αυτήν την ενέργεια του Ευμένους όμως ο Ευμένης έκανε αυτή την κίνηση για να δείξει ότι ενεργούσε σύμφωνα με το νόμο και στην υπηρεσία του Οίκου των Αργεαδών.
Ο Ευμένης βάδισε προς τον Ελλήσποντο, όπου στάθμευσε τον στρατό του και λεηλάτησε τους εντόπιους που αρνούνταν να πληρώσουν τους στρατιώτες του. «Συνέχισε να επιδεικνύει την ανδρεία του ως στρατιωτικός διοικητής», επιτιθέμενος στη Μικρή Φρυγία και στην Μεγάλη Φρυγία, ενώ ο Αντίγονος και ο Αντίπατρος ήταν παρόντες (στο ταξίδιο της επιστροφής τους στη Μακεδονία). Δ
εδομένου ότι θα αντιμετώπιζε μια δύναμη ανώτερη σε πεζικό, ο Ευμένης αποφάσισε να τοποθετηθεί στις πεδιάδες των Σάρδεων της Λυδίας, όπου το πλεονέκτημά του στο ιππικό θα ήταν καθοριστικό. Για να εγγυηθεί περαιτέρω την αφοσίωση των υφισταμένων του, ο Ευμένης επώλησε επίσης τα κτήματα της Φρυγίας σε αυτούς και παρείχε στρατιωτική υποστήριξη για να διεκδικήσει τους αγορασμένους αγρούς από τους, προφανώς, απρόθυμους και δυσαρεστημένους Φρύγες ιδιοκτήτες ακινήτων. Αυτά τα έσοδα χρησιμοποιήθηκαν για την πληρωμή των στρατιωτών του.
Είχε επίσης ελπίσει να κερδίσει την υποστήριξη της Κλεοπάτρας, η οποία ήταν παρούσα στις Σάρδεις εκείνη την εποχή. Η Κλεοπάτρα και ο Ευμένης ήταν φίλοι από νεανική ηλικία, ωστόσο, η Κλεοπάτρα δεν ήταν διατεθειμένη να υποστηρίξει αυτό που φαινόταν να είναι μια χαμένη υπόθεση και παρακάλεσε τον Ευμένη να εγκαταλείψει την περιοχή για να μην προκαλέσει την οργή του Αντίπατρου. Ο Ευμένης συμφώνησε και κινήθηκε βόρεια στη Φρυγία για να διαχειμάσει. Οι λεηλασίες του Ευμένους κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ήταν πολύ επιτυχημένες, σε τέτοιο βαθμό που οι στρατιώτες του Αντίπατρου άρχισαν να δυσαρεστούνται. Ο Ευμένης πέρασε τον χειμώνα του 320/319 π.Χ. στις Κελαινές.
Τον χειμώνα, ο Ευμένης έστειλε μηνύματα στους άλλους ηγέτες του Περδίκκου, συμπεριλαμβανομένων του Αλκέτου και του Άτταλου (γαμβρού του Περδίκκου), ζητώντας τους να ενώσουν τις δυνάμεις τους εναντίον του Αντίγονου. Πραγματοποιήθηκε διάσκεψη με τους ηγέτες του Περδίκκα στις Κελαινές: Ο Ευμένης υποστήριξε ότι ο Αντίπατρος και ο Αντίγονος δεν ήταν δημοφιλείς και ότι μια ενωμένη επίθεση όχι μόνο θα αποδεικνυόταν επιτυχής, αλλά θα προσέλκυε και πολλούς λιποτάκτες. Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις κατέρρευσαν, καθώς ούτε ο Ευμένης ούτε ο Αλκέτας θα υπηρετούσαν ο ένας τον άλλον, και άλλοι διοικητές διεκδίκησαν τη θέση του αρχηγού. Ο Ευμένης αντιμετώπισε επίσης μια λιποταξία 3500 ανδρών του αυτόν τον χειμώνα. εκτέλεσε τους ηγέτες και έδωσε χάρη στους στρατιώτες.
Όταν οι Μακεδόνες στρατηγοί του Ευμένη τον πλησίασαν σχετικά με την ανάληψη της γενικής διοίκησης από έναν από αυτούς, λέγεται ότι ο Ευμένης απάντησε ότι «οι τυπικότητες και οι τεχνικές λεπτομέρειες δεν θα τους προστάτευαν από τον θάνατο και την καταστροφή».
Μάχη της Ορκύνιας[]
Το 319 π.Χ., ο Αντίγονος οδήγησε τον στρατό του στην Καπποδοκία και αντιμετώπισε τον Ευμένη στη Μάχη της Ορκύνιας. Ο Ευμένης δέχθηκε τη μάχη καθώς το έδαφος ήταν πλεονεκτικό για το ιππικό. Ο Ευμένης ηττήθηκε εύκολα λόγω της λιποταξίας στη μέση της μάχης ενός μισθοφόρου αξιωματικού ιππικού ονόματι Απολλωνίδη, τον οποίο ο Αντίγονος είχε δωροδοκήσει.
Ο Αντίγονος μπορεί επίσης να χρησιμοποίησε ένα τέχνασμα (προσποιούμενος ότι έλαβε ενισχύσεις) για να αποθαρρύνει τους άνδρες του Ευμένη πριν από τη μάχη. Αν και ηττημένος, ο Ευμένης έδρασε γρήγορα για να καταδιώξει και να εκτελέσει τον Απολλωνίδη, κάτι που αποκατέστησε την πίστη των ανδρών του.
Ο Ευμένης, ωστόσο, τράπηκε σε φυγή, έχοντας απωλέσει περίπου 8000 άνδρες, και κινήθηκε προς την Αρμενία. Ο Αντίγονος καταδίωξε τον Ευμένη και τον ανάγκασε να κινηθεί προσεκτικά. Μετά τη μάχη, ο Αντίγονος είχε παραμελήσει να απευθυνθεί στους νεκρούς και είχε ξεκινήσει αμέσως την καταδίωξη του Ευμένη. Αποφασισμένος να ακολουθήσει την παράδοση, ο Πλούταρχος αναφέρει ότι ο Ευμένης έκανε την απροσδόκητη κίνηση να επιστρέψει στο πεδίο της μάχης, ώστε να μπορέσει να κατασκευάσει μια σωστή νεκρική πυρά για τους νεκρούς. Αυτή η ενέργεια εντυπωσίασε πολύ τον Αντίγονο.
Το υπόλοιπο της εκστρατείας μετατράπηκε σε μάχη ελιγμών, με τον Ευμένη να αποφεύγει περαιτέρω μάχες με τον Αντίγονο. Κάποια στιγμή, ο Ευμένης ήταν σε θέση να καταλάβει τις αποσκευές των δυνάμεων του Αντίγονου. Ο Ευμένης γνώριζε ότι δεν θα μπορούσε να εμποδίσει τους στρατιώτες του να λεηλατήσουν αυτά τα λάφυρα αν το ανακάλυπταν και επίσης ότι κάτι τέτοιο θα μείωνε την ουσιαστική κινητικότητα των δυνάμεών του. Ο Ευμένης έστειλε ένα ιδιωτικό μήνυμα στον παλαιό του φίλο, τον στρατηγό Μένανδρο , συμβουλεύοντάς τον να μετακινήσει τις αποσκευές προς τα πάνω, ώστε να είναι αδύνατη η κατάληψή τους. Ο Μένανδρος ακολούθησε αμέσως αυτή τη συμβουλή. Ο Ευμένης προσποιήθηκε απογοήτευση στους άντρες του και προχώρησε. Ο Μένανδρος και οι άλλοι Αντιγονίδες αξιωματικοί εντυππωσιάσθηκαν από την προειδοποίηση του Ευμένους. Μόνο ο Αντίγονος γνώριζε τα πραγματικά του κίνητρα.
Ο Ευμένης καταδιώχθηκε από τον Αντίγονο για αρκετές εβδομάδες μέχρι τον επόμενο χειμώνα. Χρησιμοποίησε ανταρτοπόλεμο για να αποκρούσει τον Αντίγονο, αλλά οι άνδρες του τον εγκατέλειπαν.
Στις αρχές του θέρους του 319 π.Χ., ο Ευμένης διέλυσε τον στρατό του, εκτός από μια μικρή δύναμη 600 ανδρών και κατέφυγε στα Νώρα, ένα ισχυρό και καλά εφοδιασμένο φρούριο στα σύνορα μεταξύ Καππαδοκίας και Λυκαονίας.
Ο Αντίγονος έφθασε λίγο αργότερα και αποφάσισε να αρχίσει διαπραγματεύσεις με τον Ευμένη αντί να υποβληθεί σε μακρά πολιορκία. Ο Ευμένης απαίτησε από τον Αντίγονο να στείλει ομήρους στα Νώρα προτού αυτός θελήσει να εξέλθει και να διαπραγματευθεί.
Ο Αντίγονος ήθελε να αποκτήσει τον Ευμένη ως δικό του αξιωματικό και για αυτό απαίτησε πρώτα από τον Ευμένη να τον προσφωνήσει ως ανώτερο αξιωματικό. Ο Ευμένης αρνήθηκε, απαντώντας:
- Ενόσο δύναμαι να χειρίζομαι ξίφος, ουδέναν δεν θα θεωρήσω ανώτερο από τον εαυτό μου.
Αν και νυν εχθροί, ο Αντίγονος και ο Ευμένης ήταν παλαιοί φίλοι, και όταν συναντήθηκαν ανανέωσαν τη φιλία τους, συνομιλώντας φιλικά μεταξύ τους. Τα αιτήματα του Ευμένη για παράδοση ήταν να διατηρήσει την Καππαδοκία ως σατραπεία του και να ανακληθεί η ιδιότητά του ως εκτός νόμου. Ο Αντίγονος ολοκλήρωσε τις πολιορκητικές του κατασκευές περί από τη Νώρα ( αποκλείοντας τον Ευμένη) και είπε ότι θα ζητούσε από τον αντιβασιλέα Αντίπατρο να επιβεβαιώσει τα αιτήματα του Ευμένη. Ο Ευμένης, γενικά δυσαρεστημένος μετά τη μακρά διάσκεψη, ήταν πρόθυμος να περιμένει περισσότερο για μια πιο ευνοϊκή θέση στην αυτοκρατορική ιεραρχία. Ο Αντίγονος αναχώρησε με τον στρατό του για να αντιμετωπίσει τους υπόλοιπους συνεργάτες του Περδίκκου, οι οποίοι είχαν επικεφαλής τον Αλκέτα και τον Άτταλο στην Πισιδία, (1η εκστρατεία).
Ο Ευμένης διατηρούσε υψηλό το ηθικό των πολιορκούμενων ανδρών του συναναστρέφοντας τακτικά μαζί τους, βοηθούμενος, προφανώς, από την φιλική του εμφάνιση. Περιορισμένος στην οχυρή πόλη, αναγκάστηκε να σκεφθεί καινοτόμες λύσεις ώστε οι άνδρες και τα άλογά του να παραμένουν σε αγωνιστική κατάσταση, όπως η εκκένωση μεγάλων δωματίων όπου οι άνδρες ασκούνταν με βάση ένα καθορισμένο πρόγραμμα και η δημιουργία μιας συσκευής ανάρτησης, που παρομοιαζόταν με έναν αρχαίο διάδρομο , στον οποίο μπορούσαν να τρέχουν οι ίπποι.
Ο Ευμένης έστειλε απεσταλμένους υπό τον φίλο και συμπατριώτη του Ιερώνυμο της Καρδίας στον Αντίγονο για να διαπραγματευθούν την παράδοσή του, πιθανώς στα τέλη του θέρους του 319 π.Χ. Ωστόσο, τίποτα δεν προέκυψε από αυτό. Ο Ευμένης ουσιαστικά άντεξε για περισσότερο από ένα έτος, μέχρι που ο θάνατος του Αντίπατρου (θέρος 319 π.Χ.) έριξε τους αντιπάλους του σε αταξία.
2ος Πόλεμος των Διαδόχων (319–315 π.Χ.)[]
Ο Αντίπατρος είχε γίνει αντιβασιλέας από την εποχή του Τριπαράδεισου, όταν έλαβε υπό την προστασία του συμβασιλείς από τον νεκρό Περδίκκα.
Τους είχε πάρει στη Μακεδονία, αλλά μετά τον θάνατό του άφησε την αντιβασιλεία στον φίλο του Πολυπέρχονα αντί για τον υιο του Κάσσανδρο.
Ο Κάσσανδρος, επομένως, συμμάχησε με τον Αντίγονο, τον Λυσίμαχο και τον Πτολεμαίο καθώς ετοιμαζόταν να αντιμετωπίσει τον Πολυπέρχονα.
Μετά τον θάνατο του Αντίπατρου, ο Αντίγονος έκανε γενναιόδωρες προτάσεις στον Ευμένη στη Νώρα μέσω του Ιερώνυμου της Καρδίας, οι οποίοι ήταν σχεδόν οι ίδιοι με τις αρχικές απαιτήσεις του Ευμένη.
Ο Ευμένης πιθανότατα συμφώνησε με τους όρους το θέρος 319 π.Χ., ορκίστηκε πίστη στον Αντίγονο και έφυγε από τη Νώρα. Μια άλλη, λιγότερο πιθανή αφήγηση αναφέρει ότι ο Ευμένης διέφυγε από τη Νώρα ξαναγράφοντας τον όρκο πίστης του στους συμβασιλείς αντί του Αντίγονου.
Με τη Μακεδονία σε αταξία, ο Αντίγονος ετοιμαζόταν να κατακτήσει τα πάντα, να επαναστατήσει εναντίον των συμβασιλέων και να επεκτείνει την εξουσία του. Ο Πολυπέρχων, προκειμένου να ενισχύσει τους συμμάχους του στην επερχόμενη σύγκρουση με τον Κάσσανδρο, είχε γράψει στην Ολυμπιάδα ζητώντας βοήθεια. Η Ολυμπιάδα, που είχε ήδη έρθει σε επαφή με τον Ευμένη, του έγραψε τώρα ζητώντας συμβουλές. Ο Ευμένης της είπε να περιμένει τις εξελίξεις. Λίγο αργότερα, στα τέλη του θέρους 318 π.Χ., ο Πολυπέρχων έγραψε ο ίδιος στον Ευμένη, ζητώντας συμμαχία στο όνομα των συμβασιλέων.
Ο Πολυπέρχων είπε ότι ο Ευμένης θα μπορούσε να επιστρέψει στη Μακεδονία και να γίνει προστάτης των βασιλέων ή να παραμείνει στην Ασία με ανώτατη διοίκηση στην περιοχή και να παραμείνει «προστάτης των βασιλικών συμφερόντων» εκ του μακρόθεν.
Επιπλέον, υποσχέθηκε στον Ευμένη την νομή των Ασιατικών θησαυρών (των Σούσα και των Κύινδων, κάτι που θα επέτρεπε στον Ευμένη να προσλάβει πολλούς μισθοφόρους) και την διοίκηση των διαβόητων Αργυράσπιδων, άκρως εξειδικευμένων βετεράνων που είχαν πολεμήσει με τον Αλέξανδρο επί πολλά έτη, αν δεχόταν.
Ο Ευμένης αποφάσισε να αποδεχθεί την προσφορά του Πολυπέρχοντος, είτε από επιθυμία να προστατεύσει την Αργεαδική βασιλική οικογένεια και την Ολυμπιάδα, είτε λόγω της δικής του φιλοδοξίας και της απροθυμίας του να είναι υποτελής σε κάποιον άλλο, είτε από συνδυασμό και των δύο παραγόντων. Η αποδοχή του Ευμένη σήμαινε ότι ο πόλεμος στην Ασία με τον Αντίγονο θα επανήρχιζε.
Εκστρατεία στην Κιλικία και τη Συρία=[]
Ο Ευμένης ενήργησε γρήγορα για να συγκεντρώσει τον στρατό του και βάδισε στην Κιλικία (έαρ 317 π.Χ.), αποφεύγοντας έναν στρατό (υπό τον Μένανδρο) που έστειλε ο Αντίγονος για να τον συλλάβει.
Στην Κιλικία συμμάχησε με τον Αντιγένη και τον Τεύταμο, τους διοικητές των Αργυράσπιδων, τους ίδιους άνδρες που κάποτε τον είχαν καταδικάσει σε θάνατο μετά τη δολοφονία του Περδίκκου. Ο Ευμένης επέτυχε να εξασφαλίσει τον έλεγχο των άτακτων διοικητών τους εκμεταλλευόμενος την αιώνια αφοσίωσή τους στον Αλέξανδρο και το δεισιδαιμονικό τους δέος για αυτόν. Ισχυρίστηκε ότι ο Αλέξανδρος τον είχε επισκεφτεί σε όνειρο και του είχε πει ότι θα ήταν παρών μαζί τους σε κάθε μάχη. Ο Ευμένης έφτασε στο σημείο να στήσει μια σκηνή για τον αείμνηστο κατακτητή, γεμάτη με θρόνο, διάδημα και σκήπτρο. Αυτό το «έξυπνο στρατηγείο» εδραίωσε τον έλεγχο του Ευμένη και καθησύχασε τους Μακεδόνες αξιωματικούς του, οι οποίοι ένιωθαν ότι άκουγαν λιγότερο έναν Καρδιονό ξένο και περισσότερο τον αείμνηστο Αλέξανδρο. Ως αποτέλεσμα, οι εντολές του Ευμένη ακολουθήθηκαν. Επιπλέον, ο Ευμένης υποστήριξε ότι ως Έλληνας, Καρδιονός, «η μόνη του ανησυχία ήταν η υπεράσπιση της βασιλικής οικογένειας».
Ο Ευμένης χρησιμοποίησε το βασιλικό θησαυροφυλάκιο στην Κύινδα για να στρατολογήσει έναν στρατό μισθοφόρων για να προσθέσει στα δικά του στρατεύματα, μια διαδικασία που διήρκεσε αρκετούς μήνες, αλλά δημιούργησε έναν αξιοσημείωτο στρατό.
Οι προσπάθειες προπαγάνδας του Πτολεμαίου να υπονομεύσει τους υποστηρικτές του Ευμένη στην Ασία, στρατιωτικά και πολιτικά, απέτυχαν ομόφωνα. Ο Αντίγονος το επιχείρησε και αυτό και έπεισε με επιτυχία τον Τεύταμο (έναν από τους δύο διοικητές των Αργυράσπιδων), αλλά ο Αντιγένης, ο άλλος, παρέμεινε πιστός στον Ευμένη, ειρωνικά λόγω της ξένης καταγωγής του. Ο Ευμένης αναδείχθηκε από την προπαγανδιστική εκστρατεία του Αντίγονου με γενικά μεγαλύτερη εξουσία μεταξύ των Μακεδονικών στρατευμάτων του.
Τον χειμώνα του 318/317 π.Χ., ο Ευμένης έφυγε από την Κιλικία και βάδισε στη Συρία και τη Φοινίκη, και άρχισε να συγκεντρώνει ναυτική δύναμη για λογαριασμό του Πολυπέρχονα για να πλεύσει στο Αιγαίο Πέλαγος. Ο Πτολεμαίος, ο οποίος είχε πρόσφατα κατακτήσει την περιοχή, δεν τον σταμάτησε.
Όταν ήταν έτοιμος στις αρχές Αυγούστου του 317 π.Χ., ο Ευμένης έστειλε τον στόλο (υπό τον Σωσιγένη) δυτικά για να ενισχύσει τον Πολυπέρχοντα, αλλά τα πληρώματα άλλαξαν στρατόπεδο όταν διαπίστωσαν ότι προσέγγιζε ο νικητήριος στόλος του Αντίγονου (ενδεχομένως υπό τον Μήδιο ή τον Πλειστία τον Κώο) στα ανοικτά των ακτών της Κιλικίας.
Εν τω μεταξύ, ο Αντίγονος είχε τακτοποιήσει τις υποθέσεις του στη Μικρά Ασία και βάδισε ανατολικά για να εξοντώσει τον Ευμένη πριν προκαλέσει περαιτέρω ζημία.
Η εκστρατεία του Πολυπέρχονα στη Μακεδονία αποτύγχανε, αφήνοντας τον Ευμένη απομονωμένο. Ο ίδιος ο Ευμένης, γνωρίζοντας πλέον ότι ο Αντίγονος ερχόταν και ότι δεν μπορούσε να βοηθήσει τον Πολυπέρχονα στη Μακεδονία, βάδισε από τη Φοινίκη περί τον Σεπτέμβριο 317 π.Χ., ανατολικά μέσω Συρίας προς την Μεσοποταμία, με σκοπό να συγκεντρώσει υποστήριξη από τις Άνω σατραπείες, όπου εκείνη την εποχή υπήρχε σύγκρουση.
Εκστρατεία στις Άνω Σατραπείες[]
Ο Ευμένης κέρδισε την υποστήριξη του Αμφιμάχου, του έπαρχο της Μεσοποταμίας, και στη συνέχεια οδήγησε τον στρατό του στη Βόρεια Βαβυλωνία. Κατά τη διάρκεια της πορείας, διαπραγματεύτηκε με τον Σέλευκο, τον έπαρχο της Βαβυλωνίας, και τον Πείθωνα, τον έπαρχο της Μηδίας, ζητώντας τη βοήθειά τους εναντίον του Αντίγονου. Ο Σέλευκος απάντησε ότι δεν θα υπάκουε σε κάποιον καταδικασμένο σε θάνατο, και ο Πείθων ήταν εξίσου απρόθυμος.
Ο Ευμένης διαχείμασε βόρεια της Βαβυλώνας το 317/316 π.Χ., κατά τη διάρκεια του οποίου έστειλε τις επιστολές που είχε λάβει από τον Πολυπέρχονα στους σατράπες των άνω σατραπείων. Αυτές οι επιστολές διέταζαν τους επάρχους, εξ ονόματος των βασιλέων, να ενωθούν μαζί του με όλες τις δυνάμεις τους. Οι άνω σατράπες είχαν ήδη ενώσει τους στρατούς τους υπό την ηγεσία του Πευκέστα, επάρχου της Περσίας , για να καταπολεμήσουν τον επεκτατισμό του Πείθωνα και ήταν πρόθυμοι να ενωθούν με τον Ευμένη.
Ο Ευμένης έφυγε από τα χειμερινά του καταλύματα στις αρχές του έαρος του 316 π.Χ. και προέλασε προς τα Σούσα, ένα σημαντικό βασιλικό θησαυροφυλάκιο, στη Σουσιανή. Ο Σέλευκος και ο Πείθων προσπάθησαν να ανατρέψουν τους Αργυράσπιδες ενώ ο Ευμένης βρισκόταν στη Βαβυλωνία, και όταν απέτυχαν πλημμύρισαν το στρατόπεδό του. Ο Ευμένης αποστράγγισε το έδαφος και δραπέτευσε, και ο Σέλευκος, ανίκανος να του αντισταθεί, υπέγραψε ανακωχή για την διάβασή του.
Στη Σουσιανή, ο Ευμένης εντάχθηκε στον ήδη συγκεντρωμένο στρατό των ανώτερων σατραπών. Με αυτόν τον συνδυασμένο στρατό, ο Ευμένης μπορούσε με βεβαιότητα να ανταγωνιστεί τον Αντίγονο. Ο Πευκέστας, ωστόσο, υποστήριξε ότι άξιζε την υψηλή διοίκηση λόγω της υψηλής θέσης και του μεγάλου στρατού του. Το πρόβλημα της διχασμένης διοίκησης του Ευμένη επιδεινώθηκε από τον Πευκέστα και τους συντρόφους του, αλλά και πάλι κατευνάστηκαν από τη Σκηνή του Αλεξάνδρου του Ευμένη, όπου θα πραγματοποιούνταν κοινοτικές συναντήσεις για να κατευθύνουν τον πόλεμο εναντίον του Αντίγονου.
Στα τέλη Μαΐου 316 π.Χ., ο Ευμένης έφθασε στα Σούσα και πλήρωσε και ξεκούρασε εκτενώς τα στρατεύματά του, ενώ παράλληλα πλήρωσε τον Εύδαμο για την υποστήριξη του σώματος των πολεμικών ελεφάντων του. Όταν ο Αντίγονος έφθασε στη Σουσιανή, ο Ευμένης διέταξε τον ταμία Ξενοφίλο των Σουσών να μην δώσει τίποτα στον Αντίγονο.
Στη συνέχεια, ο Ευμένης βάδισε νοτιοανατολικά στην Περσίδα, όπου συγκέντρωσε πρόσθετες ενισχύσεις. Διέσχισε τον Πασιτίγριδα , όπου σχεδίαζε να στήσει ενέδρα στον Αντίγονο, γνωρίζοντας ότι θα διέσχιζε στα τυφλά.
Μάχη του ποταμού Κόπρατη[]
Εν τω μεταξύ, ο Αντίγονος είχε φθάσει στα Σούσα και άφησε εκεί τον Σέλευκο για να πολιορκήσει το μέρος, ενώ ο ίδιος καταδίωκε τον Ευμένη προς τον Πασιτίγριδα. Ο Ευμένης χρειάστηκε περισσότερα στρατεύματα για να αποκλείσει ολόκληρο τον ποταμό και έτσι ζήτησε από τον Πευκέστα να στρατολογήσει περισσότερους. Ο Πευκέστας αρχικά αρνήθηκε να το κάνει, δυσαρεστημένος με τον Ευμένη, αλλά τελικά συμφώνησε.
Στα τέλη Ιουλίου του 316 π.Χ., ο Αντίγονος έφθασε στον ποταμό Κοπράτη ( παραπόταμο του Πασιτίγριδα) και ετοιμάστηκε να τον διασχίσει. Έστειλε μια προωθημένη δύναμη με λέμβους για να εξασφαλίσει ένα προγεφύρωμα στην απέναντι πλευρά του ποταμού. Ο Ευμένης, ο οποίος είχε στρατοπεδεύσει κοντά και είχε τοποθετήσει ανιχνευτές κατά μήκος του ποταμού για να τον ειδοποιήσει, σύντομα άκουσε ότι ο Αντίγονος είχε στείλει άντρες και πέρασε γρήγορα με στρατό.
Ο Ευμένης περίμενε μέχρι ο στρατός να φτάσει στη μέση της διάβασης και στη συνέχεια αιφνιδίασε τους στρατιώτες του Αντίγονου, νικώντας τους εύκολα, αιχμαλωτίζοντας 4.000 άνδρες ενώ σκότωσε περίπου 6.000 άλλους. Ο Αντίγονος, του οποίου οι στρατιώτες ήδη πάλευαν με τις σκληρές θερμοκρασίες, αντιμετώπισε καταστροφή. Ουσιαστικά ανίκανος να διασχίσει την περιοχή με την παρουσία και τη νίκη του Ευμένη, ο Αντίγονος εγκατέλειψε την ιδέα και επέστρεψε βόρεια, κινούμενος προς τη Μηδία και τη Βαδάκη , και στη συνέχεια προς τα Εκβάτανα μέσω μιας καταστροφικής αναγκαστικής πορείας για να αναπαύσει τους άνδρες του.
Αυτή η κίνηση, «ένα σημείο του πόσο απελπισμένος ήταν ο Αντίγονος μετά από αυτή την πρώτη ήττα», άφησε ανοικτή μια διαδρομή προς τα δυτικά, προς τη Μικρά Ασία, για τον Ευμένη. Ο Ευμένης και το επιτελείο του ήθελαν να βαδίσουν προς τα δυτικά, να κόψουν τις γραμμές ανεφοδιασμού του Αντίγονου και να ασφαλίσουν τη Μικρά Ασία. Αν ο Ευμένης είχε καταφέρει να κινηθεί, ο Αντίγονος και η θέση του συμμάχου του Κασσάνδρου θα είχαν υποστεί μεγάλη ζημιά, αλλά οι σατράπες, συμπεριλαμβανομένου του Πευκέστα, αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν τις σατραπείες τους. Γνωρίζοντας ότι αν αποχωριζόταν τον στρατό του από τους επάρχους, δεν θα μπορούσε να ανταγωνισθεί την ανώτερη δύναμη του Αντίγονου, ο Ευμένης υποχώρησε στις απαιτήσεις τους και παρέμεινε στα ανατολικά.
Παραμονή στην Περσίδα[]
Ακολουθώντας τον Κόπρατο, ο Ευμένης βάδισε νοτιοανατολικά προς την Περσέπολη σε διάστημα 24 ημερών. Καθώς βρίσκονταν στην πατρίδα του Πευκέστα, ο σατράπης παρέθεσε ένα τεράστιο συμπόσιο για όλο τον στρατό του Ευμένη, αυξάνοντας με επιτυχία τη δημοτικότητά του και αμφισβητώντας περαιτέρω τη θέση του Ευμένη ως ανώτατου διοικητή.
Ο Ευμένης, απρόθυμος να αντιμετωπίσει ανοιχτά την πρόκληση κατά της εξουσίας του, πλαστογράφησε μια επιστολή που ανέφερε νέα από τη Δύση και την κυκλοφόρησε ευρέως στο στρατόπεδό του. Υποτίθεται ότι από τον σατράπη της Αρμενίας Ορόντη, η επιστολή ανέφερε ότι η Ολυμπιάδα και ο Αλέξανδρος Δ΄ είχαν κατακτήσει τη Μακεδονία, σκότωσαν τον Κάσσανδρο και ότι ο Πολυπέρχων ήταν καθ' οδόν προς την Ασία με έναν μεγάλο στρατό.
Η πλαστογραφημένη επιστολή θεωρήθηκε έγκυρη επειδή ο Ευμένης την είχε συντάξει στα Αραμαϊκά, την κοινή γλώσσα της Περσικής Αυτοκρατορίας, και ο Ορόντης ήταν φίλος του Πευκέστα. Αυτό το «έξυπνο τέχνασμα» ενίσχυσε σημαντικά τη θέση του Ευμένη ως βασιλικού στρατηγού και επανέφερε την ανώτατη διοίκησή του.
Στη συνέχεια, ο Ευμένης έδρασε εναντίον των συμμάχων του Πευκέστα, καλώντας τον σατράπη της Αραχωσίας Σιβύρτιο σε δίκη-παρωδία, αφού κατάσχεσε την αποσκευή του, αναγκάζοντάς τον να τραπεί σε φυγή.
Για να διασφαλίσει περαιτέρω την αφοσίωση των υφισταμένων του, ο Ευμένης πήρε μεγάλα δάνεια (400 τάλαντα συνολικά) από αυτούς «στο όνομα των βασιλέων, δεσμεύοντάς τους έτσι σε αυτόν ως ανήσυχους πιστωτές ».
Ο Ευμένης αναχώρησε από την Περσίδα και ξεκίνησε προς τον Αντίγονο όταν άκουσε ότι ο Αντίγονος είχε φύγει από τα Εκβάτανα και βάδιζε μέσα από τη Μηδία. Ο Ευμένης ήθελε να πολεμήσει τον Αντίγονο, ενώ ο στρατός του είχε υψηλό ηθικό, αλλά ενώ διασκέδαζε, τα στρατεύματά του αρρώστησαν. Ο Ευμένης σταμάτησε την πορεία καθώς οι στρατιώτες του έχασαν το ηθικό τους, καθώς θεωρούσαν τον Ευμένη ως τον σπουδαιότερο διοικητή τους. Ανάρρωσε ελαφρώς, αλλά αναγκάστηκε να αναθέσει την ανώτατη διοίκηση στον Πευκέστα και τον Αντιγένη να οδηγήσουν τον στρατό βόρεια, ενώ ο ίδιος ο Ευμένης ανάρρωνε, μεταφέροντάς τον σε φορείο. Ο Αντίγονος έσπευσε να πολεμήσει τον στρατό του Ευμένη, ενώ ο Ευμένης ήταν άρρωστος. Ο Ευμένης ανάρρωσε, ωστόσο, και όταν οι στρατοί ήταν σε απόσταση περίπου μίας ημέρας ο ένας από τον άλλον, ανέλαβε τη γενική διοίκηση για να αντιμετωπίσει τον Αντίγονο.
Μάχη της Παραιτακηνής[]
Στα τέλη Οκτωβρίου ή στις αρχές Νοεμβρίου του 316 π.Χ., οι δύο στρατοί συναντήθηκαν στη νότια Μηδία. Για πέντε ημέρες ο Ευμένης και ο Αντίγονος αψιμαχούσαν, αλλά δεν ενεπλάκησαν σε μάχη. Την πέμπτη ημέρα, ο Αντίγονος προσπάθησε ξανά να υπονομεύσει τους Αργυράσπιδες, οι οποίοι αρνήθηκαν και πάλι. Ο Ευμένης τους επαίνεσε για την αφοσίωσή τους.
Στη συνέχεια, ο Ευμένης πληρορήθηκε από λιποτάκτες ότι ο Αντίγονος σχεδίαζε να εγκαταλείψει το στρατόπεδό του και να απομακρυνθεί, και υπέθεσε ότι ο Αντίγονος ήθελε να μεταφερθεί στην περιοχή της Γαβιηνής. Σε απάντηση σε αυτό, ο Ευμένης δωροδόκησε μισθοφόρους για να προσποιηθούν ότι αυτομόλησαν στον Αντίγονο και να αναφέρουν ότι σχεδίαζε να επιτεθεί στο στρατόπεδο του Αντίγονου τη νύχτα. Ο Αντίγονος πίστεψε τους μισθοφόρους και καθυστέρησε την πορεία του, προετοιμαζόμενος για μάχη, ενώ ο Ευμένης διέσπασε τον στρατό του και ξεκίνησε αμέσως, κερδίζοντας προβάδισμα έξι έως επτά ωρών από τον Αντίγονο στη Γαβιηνή.
Ο Αντίγονος έμαθε ότι είχε εξαπατηθεί και βάδισε με δύναμη για να καταδιώξει τον Ευμένη. Έφθασε τον Ευμένη ιππεύοντας βιαστικά με το ιππικό του και ανάγκασε τον Ευμένη να παραταχθεί για μάχη αποκρύπτοντας το γεγονός ότι ο υπόλοιπος στρατός του δεν τον είχε προλάβει ακόμα. Αφού ο Αντίγονος συγκέντρωσε τον στρατό του, επιτέθηκε στον Ευμένη.
Ο Ευμένης τοποθέτησε τα επίλεκτα στρατεύματά του στο δεξί του πλευρό, συμπεριλαμβανομένων των Ασημένιων Ασπίδων, και ηγήθηκε ο ίδιος του επίλεκτου ιππικού. Τοποθέτησε τους πολεμικούς ελέφαντες και το ελαφρύ πεζικό του σε μια προεξοχή μπροστά από το βαρύ πεζικό του. Ο σχηματισμός ήταν αμυντικός, καθώς ο Ευμένης δεν ήθελε να επιτεθεί στον Αντίγονο στην ανηφόρα. Ο Πείθων, που στάλθηκε από τον Αντίγονο εναντίον του δεξιού ιππικού του Ευμένη, κατάφερε αρχικά να τους περιορίσει. Σε απάντηση, ο Ευμένης μετέφερε στρατεύματα για να διευρύνει το πλευρό και να απωθήσει τον Πείθωνα, ο οποίος τράπηκε σε φυγή. Εν τω μεταξύ, οι Ασημένιες Ασπίδες του Ευμένη ήταν απότομες νικηφόρες, νικώντας την εχθρική φάλαγγα. Ο Αντίγονος, αν και τώρα αντιμετώπιζε «εξόντωση», αγνόησε τη συμβουλή να υποχωρήσει και, παρατηρώντας ένα κενό στη γραμμή μεταξύ της φάλαγγας του Ευμένη και του ιππικού του αριστερού πλευρού του, όρμησε και τους κατατρόπωσε. Ο Ευμένης ανακάλεσε πίσω το νικηφόρο δεξί του πλευρό σε απάντηση.
Αν και οι δύο στρατηγοί αναδιάρθρωσαν τους στρατούς τους και ετοιμάστηκαν να συνεχίσουν τη μάχη, πλησίαζε η νύχτα και οι στρατοί ήταν πολύ κουρασμένοι και πεινασμένοι για να συνεχίσουν. Ο Ευμένης ήθελε να παραμείνει στο πεδίο της μάχης και να θάψει τους νεκρούς, επιτρέποντάς του έτσι να διεκδικήσει τη νίκη, αλλά τα στρατεύματά του ήθελαν να επιστρέψουν στην ουρά των αποσκευών τους. Φοβούμενος ότι μια άρνηση θα έδινε στους αντιπάλους του για την ανώτατη διοίκηση περισσότερη δύναμη, ο Ευμένης απομακρύνθηκε. «Ο Αντίγονος, ωστόσο, δεν είχε τέτοιους φόβους» και κατάφερε να ανακτήσει το πεδίο της μάχης και να θάψει τους νεκρούς, διακηρύσσοντας παράλληλα τη νίκη.
Ο Αντίγονος, του οποίου οι απώλειες ήταν περισσότερες, συνέλαβε τον κήρυκα του Ευμένη για να ολοκληρώσει την καύση των νεκρών του και να αποκρύψει τον αριθμό τους. Στη συνέχεια, οδήγησε με ασφάλεια τον αποθαρρυμένο στρατό του την επόμενη νύχτα. Ο Ευμένης επέστρεψε στο πεδίο της μάχης και έθαψε τους νεκρούς του με πλούσια θησαυρό. Στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στη Γαβιηνή, ενώ ο Αντίγονος, αναποφάσιστος, έφτασε και αναπαύθηκε στη Μηδία.
=Προς την Γαβιηνή[]
Κατά τη διάρκεια του χειμώνα του 316/15 π.Χ., το στρατόπεδο του Ευμένη ήταν πολύ διασκορπισμένο, είτε λόγω ανυπακοής είτε λόγω έλλειψης προμηθειών. Είχε τοποθετήσει φρουρούς στους δρόμους, αλλά όχι κατά μήκος των παγωμένων δρόμων της ερήμου προς τη Γαβιηνη ( Ναστ-ι Καβίρ , νοτιοανατολικά του Ισφαχάν ).
Ο Αντίγονος, μαθαίνοντας για αυτό, σχεδίαζε να βαδίσει μέσα από την έρημο και να επιτεθεί αιφνιδιαστικά στον Ευμένη, αλλά τον παρατήρησαν κάποιοι ντόπιοι που το ανέφεραν στους αντιπάλους του. Οι σατράπες ανησύχησαν από αυτό, καθώς ο Αντίγονος ήταν τέσσερις ημέρες μακριά και θα χρειάζονταν τουλάχιστον έξι ημέρες για να συγκεντρώσουν τον στρατό τους.
Ο Πευκέστας συμβούλεψε τακτική υποχώρηση και απέσυρε το τμήμα του στρατού του σε μια απομακρυσμένη περιοχή της Γαβιηνής. Ο Ευμένης, ωστόσο, έπεισε με επιτυχία τους σατράπες να παραμείνουν, επισημαίνοντας ότι τα στρατεύματά τους θα ήταν ξεκούραστα, ενώ του Αντίγονου θα ήταν κουρασμένο από την έρημο, και τους είπε ένα σχέδιο που θα τους έδινε αρκετό χρόνο για να συγκεντρώσουν ολόκληρο τον στρατό. Μετά τη συνδιάσκεψη, ο Ευμένης έβαλε τα στρατεύματά του να ανάβουν πολυάριθμες πυρές στα όρη που συνορεύουν με την έρημο κάθε μέρα. Αυτό έκανε να φαίνεται ότι ολόκληρο το στρατόπεδο του Ευμένη βρισκόταν στα σύνορα της ερήμου, και ο Αντίγονος, παρατηρώντας το αυτό, καθυστέρησε την πορεία του για να ξεκουράσει τους άνδρες του για αυτό που υπέθεσε ότι θα ήταν μια ακόμη μάχη εναντίον ολόκληρου του στρατού του Ευμένη.
Μέσω αυτής της στρατηγικής, ο Ευμένης κατάφερε να καθυστερήσει τη μάχη και να συγκεντρώσει τον διασκορπισμένο στρατό του, αν και ο Αντίγονος τελικά έμαθε την αλήθεια για τις πυρές. Η επιτυχία του Ευμένη στην αποτροπή αυτής της επίθεσης ανέβασε το κύρος του και οδήγησε πολλούς από τους στρατιώτες να του ζητήσουν να τους ηγηθεί μόνος του.
Ο Αντίγονος, ωστόσο, κατάφερε να επιτεθεί στον Εύδαμο και το σώμα των ελεφάντων του (είχαν αργήσει να φύγουν από το στρατόπεδο) και σκότωσε με επιτυχία πολλούς ιππείς πριν εκδιωχθούν από ενισχύσεις που έστειλε ο Ευμένης.
Καθώς οι δυνάμεις συγκεντρώνονταν, ο Αντιγένης, ο Τεύταμος και άλλα εξέχοντα μέλη του στρατού του Ευμένη συνωμότησαν να φονεύσουν τον Ευμένη μετά την ήττα του Αντίγονου. Ο Εύδαμος έμαθε για τη συνωμοσία και προειδοποίησε τον Ευμένη, ο οποίος σκέφτηκε να φύγει, αλλά επέλεξε να μην το κάνει. Ο Ευμένης, ο οποίος «δεν ήταν δειλός και προφανώς ένα άτομο σίγουρο για τις ικανότητές του», μπορεί να πίστευε ότι η μάχη άξιζε να δοθεί, παρά τους κινδύνους, λόγω των πιθανοτήτων σε περίπτωση νίκης του. Ο Ευμένης κατέστρεψε την αλληλογραφία του, έγραψε τη διαθήκη του και προετοιμάστηκε για την επερχόμενη μάχη.
Μάχη Γαβιηνής[]
Λίγες μέρες αργότερα, και οι δύο στρατοί παρατάχθηκαν για μάχη (Ιανουάριος 315 π.Χ.) .
Στη μάχη, ο Ευμένης τοποθετήθηκε με τα επίλεκτα στρατεύματά του στην αριστερή πλευρά για να αντιμετωπίσει τον ίδιο τον Αντίγονο, ο οποίος είχε τοποθετηθεί στη δεξιά πλευρά του. Και πάλι, ο Ευμένης προφύλαξε το ιππικό του με ελέφαντες και ελαφρούς ακροβολιστές πεζικού. Η στρατηγική του Ευμένη επικεντρώθηκε στη φάλαγγά του και στις Ασημένιες Ασπίδες. Διέταξε τον Φίλιππο (σατράπη της Βακτριανής , επικεφαλής της ασθενέστερης δεξιάς πλευράς των Ευμενιδών), έναν από τους πιστούς υποστηρικτές του, να μην εμπλακεί με τον εχθρό. Ο Ευμένης είχε τοποθετήσει τον Πευκέστα και το άλλο σατραπικό ιππικό στη δική του πλευρά, ίσως για να βεβαιωθεί ότι ακολουθούσαν τις εντολές του. Ο Αντιγένης έστειλε έναν μόνο ιππέα στην εχθρική φάλαγγα που επρόκειτο να αντιμετωπίσει τις Ασημένιες Ασπίδες. Ο ιππέας φώναξε ότι «[αμαρτάνετε] ενάντια στους πατέρες σας, εκφυλισμένοι, οι άντρες που κατέκτησαν τον κόσμο με τον Φίλιππο και τον Αλέξανδρο!» Αυτή η δήλωση προφανώς αποθάρρυνε το πεζικό του Αντίγονου και έγινε δεκτή με ζητωκραυγές από τα στρατεύματα του Ευμένη. Ο Ευμένης τότε εξέπεμψε την επίθεση και ο στρατός του προχώρησε.
Καθώς ξεκίνησε η μάχη, ο Αντίγονος, παρατηρώντας ότι η κίνηση των στρατευμάτων σήκωνε σύννεφα σκόνης που έκρυβαν την όραση, έστειλε ένα σημαντικό ιππικό πίσω από τον στρατό του Ευμένη για να καταλάβει το στρατόπεδο αποσκευών του , και το έκανε με επιτυχία χωρίς να το καταλάβει ο Ευμένης. Αφού οι πολεμικοί ελέφαντες συγκρούστηκαν μεταξύ τους, το ιππικό του Ευμένη συνάντησε το ιππικό του Αντίγονου, το οποίο ηγούνταν ο γιος του Αντίγονου, Δημήτριος .
Το αριστερό ιππικό του Ευμένη ηττήθηκε λόγω της αιφνίδιας υποχώρησης του Πευκέστου και των σατράπελων ιππέων, γεγονός που οδήγησε σε πανικό και σε υποχώρηση άλλων 1500 ιππέων μαζί του.
Αυτή η ήττα του ιππικού ήταν καταστροφική για τον Ευμένη. Συνέχισε να αγωνίζεται εναντίον του Αντίγονου, οδηγώντας το ιππικό του σε μια επίθεση σε μια προσπάθεια να συναντήσει και να φονεύσει τον Αντίγονο σε μονομαχία, αλλά αποτυγχάνοντας λόγω του μικρότερου αριθμού ιππέων του. Αντιμετωπίζοντας βαρείες απώλειες και αριθμητικά μειονεκτώντας, ο Ευμένης τελικά υποχώρησε και πέρασε στο δεξιό του κέρας.
Οι Ασημένιες Ασπίδες, ωστόσο, νίκησαν και πάλι, νικώντας τη φάλαγγα του Αντίγονου και προκαλώντας μαζικές απώλειες. Ο Ευμένης, σημειώνοντας ότι η εχθρική φάλαγγα είχε καταστραφεί, προσπάθησε να συγκεντρώσει ξανά το ιππικό του στη δεξιά πλευρά για μια τελική έφοδο. Είχε ακούσει ότι οι αποσκευές του είχαν συλληφθεί, αλλά πίστευε ότι αν το ενωμένο ιππικό του ενωνόταν με τις Ασημένιες Ασπίδες, μια ανανεωμένη επίθεση όχι μόνο θα ανακτούσε τις χαμένες αποσκευές, αλλά θα συνέτριβε τον στρατό του Αντίγονου και θα διεκδίκησε και τις δικές τους αποσκευές. Ο Πευκέστας και οι σατράπες αρνήθηκαν τις διαταγές του Ευμένη, υποχωρώντας πιο μακριά καθώς πλησίαζε η νύχτα. Στη συνέχεια, ο Αντίγονος επιτέθηκε ανεπιτυχώς στις Ασημένιες Ασπίδες, οι οποίες κατάφεραν να υποχωρήσουν σχηματίζοντας ένα τετράγωνο και βαδίζοντας έξω από το πεδίο της μάχης. Εμπόδισε το ιππικό του Ευμένη να ενωθεί με τις Ασημένιες Ασπίδες και ο Ευμένης αναγκάστηκε να υποχωρήσει.
Προδοσία και Θάνατος[]
Η Μάχη της Γαβιένης ήταν ουσιαστικά εξίσου αναποφάσιστη με την προηγούμενη μάχη στην Παραταϊκένη. Αν και ο Ευμένης είχε προκαλέσει σημαντικά μεγαλύτερες απώλειες, έχασε τον έλεγχο των αποσκευών του στρατού του. Εκτός από όλα τα λάφυρα των Ασημένιων Ασπίδων (θησαυρός που συσσωρεύτηκε σε διάστημα 30 ετών επιτυχημένου πολέμου, συμπεριλαμβανομένου χρυσού, ασημιού, πολύτιμων λίθων και άλλων λαφύρων), οι γυναίκες και τα παιδιά των στρατιωτών αιχμαλωτίστηκαν επίσης. Ο Ευμένης βρισκόταν τώρα σε επισφαλή θέση, καθώς είχε σχεδιάσει νίκη ή ήττα, αλλά όχι αδιέξοδο. Έφτασε στο στρατόπεδο μετά τη μάχη, αφού οι Ασημένιες Ασπίδες και οι σατράπες το έκαναν, και μια διάσκεψη πραγματοποιήθηκε αργά το βράδυ. Οι σατράπες ήθελαν να υποχωρήσουν, αλλά ο Ευμένης ήθελε να πολεμήσει ξανά την επόμενη μέρα, επικαλούμενος το γεγονός ότι το ιππικό δεν είχε μειωθεί σημαντικά και η νίκη των Ασημένιων Ασπίδων ήταν στο κέντρο. Ο Ευμένης είχε λόγους να είναι αισιόδοξος για μια άλλη μάχη και μπορεί να είχε καταφέρει να πείσει τον στρατό, αλλά οι ίδιοι οι Ασημένιες Ασπίδες, αν και κατηγορούσαν τον Πευκέστα για το ασαφές αποτέλεσμα της μάχης, ήθελαν να πάρουν πίσω τις αποσκευές και τις οικογένειές τους και αρνήθηκαν και τις δύο επιλογές. Η διάσκεψη έληξε χωρίς απόφαση. Ο Τεύταμος, ένας από τους διοικητές τους, έστειλε στη συνέχεια το αίτημα στον Αντίγονο να ανταλλάξει με την επιστροφή των αποσκευών. Ο Αντίγονος απάντησε ότι του έδιναν τον Ευμένη σε αντάλλαγμα, και οι Ασημένιες Ασπίδες συμφώνησαν, συλλαμβάνοντας τον Ευμένη και οδηγώντας τον στον Αντίγονο. Ο Άνσον πιστεύει ότι ο Ευμένης, αν και γνώριζε για την πλεκτάνη κατά της ζωής του, πίστευε ότι οι ικανότητές του ως διοικητής θα ήταν «προφανώς» απαραίτητες για μια άλλη μάχη εναντίον του Αντίγονου και έτσι αιφνιδιάστηκε όταν τελικά οδηγήθηκε ενώπιον του δικαστηρίου. Ο Ευμένης, κατά τη διάρκεια της κατάληψής του, ζήτησε και του δόθηκε άδεια να μιλήσει στον συγκεντρωμένο στρατό. Σύμφωνα με τον Πλούταρχο, ο Ευμένης είπε: Τι τρόπαιο, εσείς οι πιο αισχρότατοι από όλους τους Μακεδόνες! Ποιο τρόπαιο θα μπορούσε να επιθυμήσει να σας σηκώσει ο Αντίγονος, περισσότερο από αυτό που εσείς οι ίδιοι σηκώνετε, παραδίδοντας το στρατηγικό σας όπλο; Δεν ήταν αρκετά ποταπό να παραδεχτείτε ότι έχετε ηττηθεί, αν και είχατε το πάνω χέρι, απλώς και μόνο για χάρη των αποσκευών σας, σαν η νίκη να βασιζόταν στις κτήσεις σας και όχι στις αιχμές των σπαθιών σας. Αλλά πρέπει επίσης να στείλετε τον στρατηγό σας ως λύτρα για αυτές τις αποσκευές; Από την πλευρά μου, αν και οδηγούμαι έτσι, δεν έχω νικηθεί. Έχω νικήσει τον εχθρό και έχω καταστραφεί από τους συναδέλφους μου στρατιώτες. Αλλά σας εξορκίζω στον Δία , τον θεό των στρατευμάτων, και τις τρομερές θεότητες που προεδρεύουν των όρκων, να με σκοτώσετε εδώ με τα ίδια σας τα χέρια. Αν η ζωή μου ληφθεί από κάποιον άλλο, η πράξη θα είναι ακόμα δική σας. Ούτε θα παραπονεθεί ο Αντίγονος, αν πάρετε το έργο από τα χέρια του· γιατί δεν θέλει τον Ευμένη ζωντανό, αλλά τον Ευμένη νεκρό. Αν επιλέξετε να μην είστε τα άμεσα όργανα, αφήστε μόνο ένα από τα χέρια μου, και αυτό θα με βοηθήσει. Αν δεν μου εμπιστεύεστε ούτε σπαθί, ρίξτε με, δεμένο όπως είμαι, σε άγρια θηρία. Αν συμμορφωθείτε με αυτό το τελευταίο αίτημα, σας απαλλάσσω από κάθε ενοχή σε σχέση με εμένα και δηλώνω ότι συμπεριφερθήκατε στον στρατηγό σας σαν τον καλύτερο και πιο έντιμο άνθρωπο.
Αυτή η ομιλία προφανώς κέρδισε τη συμπάθεια του μεγαλύτερου μέρους του στρατού, αλλά οι Ασημένιες Ασπίδες, μη πεπεισμένες, συνέχισαν να καθοδηγούν τον Ευμένη, και μπόρεσαν να το κάνουν χωρίς αμφισβήτηση. Έτσι, ο πόλεμος έλαβε τέλος. Ο Ευμένης δόθηκε στον Αντίγονο, ο οποίος τον έθεσε υπό φρούρηση και συγκάλεσε συμβούλια για να αποφασίσουν την τύχη του, τα οποία διήρκεσαν αρκετές ημέρες. Ο Πλούταρχος και ο Νέπως γράφουν ότι ο Ευμένης μπερδεύτηκε γιατί ο Αντίγονος δεν τον σκότωσε ή δεν τον άφησε ελεύθερο. Όταν ο δεσμοφύλακάς του απάντησε ότι αν ο Ευμένης ήθελε θάνατο έπρεπε να είχε πεθάνει στη μάχη, λέγεται ότι ο Ευμένης απάντησε ότι δεν είχε πεθάνει στη μάχη επειδή δεν είχε συναντήσει ποτέ αντίπαλο ισχυρότερο από τον ίδιο.
Ο Αντίγονος, υποστηριζόμενος από τον υιο του Δημήτριο και τον Νέαρχο τον Κρήτα, ήταν απρόθυμος να εκτελέσει τον Ευμένη, αλλά το μεγαλύτερο μέρος του συμβουλίου και οι στρατιώτες του απαίτησαν την εκτέλεσή του και έτσι αποφασίστηκε.
Ο Αντίγονος διατήρησε εν ζωή τον Ευμένη για επιπλέον τρεις ημέρες, αλλά τελικά έστειλε έναν δήμιο για να τον στραγγαλίσει όταν έπρεπε να μετακινήσει το στρατόπεδό του.
Το σώμα του Ευμένη δόθηκε στους φίλους του για να καεί με τιμές, και η τέφρα του μεταφέρθηκε σε μια ασημένια τεφροδόχο στη σύζυγο και τα τέκνα του.
Κριτική[]
Παρά τις αναμφισβήτητες ικανότητες του Ευμένη ως στρατηγού, ποτέ δεν διοικούσε πλήρως την υποταγή των Μακεδόνων αξιωματικών στον στρατό του και ως αποτέλεσμα πέθανε.
Ο Ευμένης ήταν αντιπαθής σε πολλούς από τους Μακεδόνες συντρόφους του - σίγουρα για τις επιτυχίες του και υποτίθεται για το μη μακεδονικό (με την έννοια της φυλής) υπόβαθρό του και το προηγούμενο αξίωμά του ως βασιλικός γραμματέας.
Ο Ευμένης θεωρείται ευρέως ως ένας εξαιρετικός διοικητής, επιδέξιος τόσο στην τακτική όσο και στη στρατηγική και ο μόνος στρατιωτικά ισάξιος του Αντίγονου, ο οποίος έκανε ό,τι μπορούσε για να διατηρήσει την ενότητα της αυτοκρατορίας του Αλεξάνδρου στην Ασία. Ήταν επίσης ένας «επιδέξιος προπαγανδιστής», ο οποίος χρησιμοποιούσε διπλωματία και τεχνάσματα προς όφελός του όπου ήταν δυνατόν. Οι προσπάθειες του Ευμένη ματαιώθηκαν επανειλημμένα από ζητήματα διχασμένης διοίκησης και άπιστων υφισταμένων: το «σοβαρότερο πρόβλημά» του, το οποίο ήταν μειονεκτήματα με τα οποία πολλοί από τους εχθρούς του, κυρίως ο Αντίγονος, δεν χρειάστηκε να παλέψουν. Ο Άνσον θεωρεί «αξιοσημείωτο» το γεγονός ότι ο Ευμένης έφτασε τόσο κοντά στο να νικήσει τον Αντίγονο, τελικά χάνοντας μόνο μέσω προδοσίας, δεδομένης της αξιοσημείωτης ικανότητας του Αντίγονου ως στρατηγού και των επαναλαμβανόμενων ζητημάτων που αντιμετώπισε ο Ευμένης.
Η ήττα του Ευμένη θεωρείται ότι σηματοδοτεί το τέλος για τους πιστούς των Αργεαδών και, ουσιαστικά, για τη μοναρχία των Αργεάδων, αφήνοντας την Αυτοκρατορία «σε χείρες ανδρών που δεν όφειλαν καμία πίστη παρά μόνο στον εαυτό τους».
Ο Μπόσγουορθ πιστεύει ότι η μονομαχία του Ευμένη με τον Αντίγονο «αποτέλεσε το μεγαλύτερο μέρος του δυνατού καθορισμού του σχήματος του ελληνιστικού κόσμου ». Ο Γκριν συμφωνεί, γράφοντας ότι «Με τον θάνατο [του Ευμένη]... η μυθοπλασία της ενοποιημένης αυτοκρατορίας διαλύθηκε μια για πάντα».
Ο Ρομ γράφει ότι ο Ευμένης «ήταν ο τελευταίος στρατηγός στο πεδίο της μάχης με την ικανότητα και τη θέληση να υπερασπιστεί [τους Αργεάδες]» και ότι «μέσω καθαρού ταλέντου, ο Ευμένης είχε ανέλθει στις τάξεις.
Παρά την ελληνική του καταγωγή, είχε φθάσει απεγνωσμένα κοντά στο να αποκτήσει υπέρτατη δύναμη».
Ο Ευμένης έχει θεωρηθεί ως μια τραγική προσωπικότητα, ένας άνθρωπος που φαινομενικά προσπάθησε να κάνει το σωστό, αλλά κατατροπώθηκε από έναν ισχυρότερο εχθρό και την προδοσία των δικών του στρατιωτών.
Ουσιαστικά, απέτυχε όχι λόγω έλλειψης ικανότητας, αλλά από «κακή τύχη, κακές συμμαχίες και έναν πολύ ικανό αντίπαλο».
Υποσημειώσεις[]
Εσωτερική Αρθρογραφία[]
Βιβλιογραφία[]
- Billows R.A., Antigonos the One-Eyed and the Creation of the Hellenistic State, Berkeley – Los Angeles –London 1990
- Will E., Histoire Politique du Monde Hellénistique. 320-30 av. J.-C., 2, Nancy 1983
- Heckel W., The Marshals of Alexander’s Empire, London – New York 1992
- Jouguet P., Macedonian Imperialism and the Hellenism of the East, New York 1932
- Berve H., Das Alexanderreich auf prosopographischer Grundlage 2, München 1926
- Will Ε., "The succession to Alexander", CAH 7:1, 2, 23-61
- Hadley R.A., "A possible lost source for the career of Eumenes of Kardia", Historia, 50, 2001, 3-33
- Βriant P., "D’ Alexandre aux Diadoques: le cas d’ Eumène de Kardia", REA, 74, 1972, 32-73
- Βοwsworth Α.Β., "Εumenes (3), of Cardia", ΟCD 3, Oxford 1996, 568
- Hornblower J., Eumenes of Cardia, Oxford 1981Badian E., "Eumenes",
- Pauly 1.1, 1996, 250-251Plutarch, Plutarch’s Lives VIII: Sertorius and Eumenes, Phocion and Cato the Younger, Perrin, B. (ed.), Plutarch’s Lives, Loeb Classical Library, New York – London 1919
- Tουλουμάκος I., "Οι πόλεμοι των Διαδόχων (306-280 π.Χ.)",
- Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,
- Δεσποτόπουλος Α., Καλογεροπούλου Α., "Τα πρώτα χρόνια της βασιλείας του Αλέξανδρου",
- Χριστόπουλος, Γ. – Μπαστιάς, Ι. (επιμ.), τομ. Δ' : Μέγας Αλέξανδρος-Ελληνιστικοί Χρόνοι, Αθήνα 1973, *Μικρογιαννάκης E., "Το τέλος της βασιλικής οικογένειας της Μακεδονίας",
Ιστογραφία[]
- Ομώνυμο άρθρο στην Βικιπαίδεια
- Ομώνυμο άρθρο στην Livepedia
- Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού
- livepedia-periskopio
| Κίνδυνοι Χρήσης
|
|---|
|
Αν και θα βρείτε εξακριβωμένες πληροφορίες "Οι πληροφορίες αυτές μπορεί πρόσφατα Πρέπει να λάβετε υπ' όψη ότι Επίσης, |
- Μην κάνετε χρήση του περιεχομένου της παρούσας εγκυκλοπαίδειας
αν διαφωνείτε με όσα αναγράφονται σε αυτήν
- Όχι, στις διαφημίσεις που περιέχουν απαράδεκτο περιεχόμενο (άσεμνες εικόνες, ροζ αγγελίες κλπ.)