Κοσμογονία

cosmogony

Μηδέν
Αφθαρσία Ύλης
Μηδενική Κοσμογένεση
Λουκρήτιος

- Ένας Επιστημονικός Κλάδος της Θρησκειακής Κοσμολογίας

Ετυμολογία[]

Η ονομασία "Κοσμογονία" σχετίζεται ετυμολογικά με την λέξη " Κόσμος".

Εισαγωγή[]

Η θεωρία που ασχολείται με τον τρόπο που δημιουργήθηκε το Σύμπαν.

Ταξινομία[]

Υπάρχουν δύο κλάδοι της κοσμογονίας:

η γενική κοσμογονία και
η μικροκοσμογονία.

Η γενική κοσμογονία ασχολείται με τη μελέτη του Σύμπαντος και

η Μικροκοσμογονία με τη μελέτη του Ηλιακού Συστήματος.

Κοσμογονία και Θρησκεία[]

Παίρνοντας αφορμή την απορία τους και το θαυμασμό τους για τον Κόσμο, θέλησαν να δώσουν μια εξήγηση για τη δημιουργία του. Οι περισσότερες θεωρίες που αναπτύχθηκαν στηρίζονταν σε θρησκευτικούς λόγους και αντιλήψεις εκείνης της εποχής. Μόνο σε ελάχιστες περιπτώσεις η κοσμογονία των αρχαίων λαών στηριζόταν σε ορισμένες παρατηρήσεις σοφών της εποχής, που δεν είχαν όμως στη διάθεσή τους τα απαραίτητα όργανα.

Σύμφωνα με αιρετικές απόψεις η Κοσμογονία αποδίδεται με διάφορους τρόπους:

1) Οι οπαδοί του Ερμογένους πίστευαν ότι ο κόσμος κτίστηκε από προϋπάρχουσα ύλη (Τερτουλλιανός Κατά Ερμογένους II, Ευσέβιος, Εκκλησιαστική Ιστορία 5:21).

2) Ο Σίμων Μάγος, ο Μένανδρος, ο Βασιλείδης, ο Καρποκράτης και άλλοι δίδασκαν ότι οι Άγγελοι έπλασαν τον Κόσμο από προαιώνια ύλη (Τερτουλλιανός Επίκρισις των Αιρετικών 46, Ειρηναίος, Κατά Αιρέσεων I:24, Ευσέβιος, Εκκλησιαστική Ιστορία 4:7);

3) Σύμφωνα με τον Κήρυνθο ο κόσμος πλάσθηκε από κατώτερες δυνάμεις εν αγνοία του Θεού! (Ειρηναίος, Κατά Αιρέσεων III:11, Αυγουστίνος Περί Αιρέσεων 8),

4) Σύμφωνα με τους Οφίτες τους Μανιχαίους και τους Πρισκιλλιανούς πλάσθηκε από το Δαίμονα.

5) Ο Ωριγένης θεωρούσε τον Κόσμο ως αναγκαία και αναπόφευκτη συνέπεια της παντοδυναμίας του Θεού, και συνεπώς τον έλεγε αιώνιο.

Όλες αυτές οι αιρέσεις καταδικάστηκαν στο παρελθόν από την επίσημη Εκκλησία.

Μερικές όμως από αυτές επανεμφανίστηκαν στο μεσαίωνα.

Οι Παυλικιανοί και οι Βογομίλοι απέδιδαν την Κτίση του Κόσμου στο δαίμονα Σαταναήλ (Φώτιος, Κατά Μανιχαίων 2:5, Ευθύμιος Ζιγαβηνός, Πανοπλία Δογματική 27).

Λαοί της Ανατολής[]

Οι πρώτοι που άρχισαν να μελετούν την Κοσμογονία ήταν οι Αιγύπτιοι, οι Κινέζοι και οι Βαβυλώνιοι, περί το 3.500 π.Χ.

Τότε θεωρούσαν ότι η Γη είναι επίπεδη και κυκλική.

Στη μέση ακριβώς αυτής της Γης βρισκόταν η κατοικία τους και πέριξ αυτής οι άλλοι τόποι, άγνωστοι ή γνωστοί, όπου κατοικούσαν εχθροί.

Επίσης πίστευαν ότι περί την ξηρά υπήρχε θάλασσα (ο ωκεανός).

Οι Αστέρες του Ουρανού θεωρούνταν άρματα των θεών. Πέραν όμως από αυτά απλωνόταν το Χάος.

Κοσμογονία και Φιλοσοφία[]

Οι Έλληνες σοφοί, όπως ο Θαλής ο Μιλήσιος, ο Αναξίμανδρος, ο Πυθαγόρας, ο Ερατοσθένης και ο Αρίσταρχος μελέτησαν για πρώτη φορά τη Γη και τα ουράνια σώματα από επιστημονικής σκοπιάς.

Έτσι ο Αρίσταρχος τον 3ο αιώνα π.Χ. διατύπωσε τη θεωρία που λέει ότι η Γη κι οι υπόλοιποι πλανήτες κινούνται περί τον Ήλιο.

Ηλιακό Σύστημα[]

Η θεωρία όμως του Αρίσταρχου δεν έγινε τότε δεκτή. Έτσι παρήλθαν πολλοί αιώνες ώσπου ο Πολωνός αστρονόμος Κοπέρνικος, έχοντας υπόψη του τα στοιχεία του Ερατοσθένη, ανάπτυξε τη θεωρία του ηλιακού συστήματος που τελειοποίησε ο Κέπλερ.

Το πλέον δύσκολο όμως και άλυτο μέχρι τότε ερώτημα ήταν πώς γεννήθηκε το σύμπαν και το ηλιακό σύστημα.

Νεώτερες Απόψεις[]

Το 18ο αιώνα, ο Γάλλος αστρονόμος Laplace ανάπτυξε τη θεωρία ότι οι πλανήτες έγιναν από ύλη που αποσπάστηκε από τον ήλιο εξαιτίας της φυγόκεντρης δύναμης.

Η ύλη αυτή βρισκόταν σε αέρια κατάσταση και ήταν πολύ θερμή. Σιγά - σιγά όμως ψύχθηκε, στερεοποιήθηκε και χωρίστηκε σε πολλά κομμάτια, που περιστρέφονται γύρω από τον ήλιο κι αποτελούν τους πλανήτες.

Το 1900 διατυπώθηκε κι άλλη μια θεωρία από τους Τσάμπερλαιν και Μούλτον. Σύμφωνα με αυτός ένα μεγάλος αστέρας διήλθε πλησίον του Ήλιου και έτσι έγινε η αιτία να εκτιναχθούν προς το διάστημα πολύ μεγάλες μάζες από την ύλη του. Ο Τζέφρεϊ συμπλήρωσε αυτή τη θεωρία λέγοντας ότι ο αστέρας αυτός συγκρούσθηκε με τον Ήλιο, με αποτέλεσμα να διαφύγουν από αυτόν τεράστια τμήματα. Αλλά ούτε και αυτή η θεωρία ήταν ικανοποιητική.

Το 1944, ο Γερμανός Βαϊτσέκερ είπε ότι ο Ήλιος, διερχόμεος κατά την κίνησή του από περιοχές με περισσότερη διαστρική ύλη και πυκνότερη, παράσυρε μαζί του ένα περίβλημα από σκόνη και αέρια, που έφθασε το 1/10 της αρχικής του μάζας. Από το στροβιλισμό τους, τα μόρια της ύλης αυτής συμπυκνώθηκαν σε σφαιρικές δίνες και δημιούργησαν τους πλανήτες. Μεγάλες επίσης δυσχέρειες στις κοσμογονικές γενικά θεωρίες προβάλλουν τα φαινόμενα των νέων ή πρόσκαιρων αστέρων, η εξέλιξή τους κατά το φάσμα και τη μορφή σε πλανητοειδείς νεφελοειδείς, οι ιδιοτροπίες των μικρής ή μεγάλης περιόδου μεταβλητών αστέρων, η σχέση των αστέρων WΟLF - RΑYEΤ με τους νεφελοειδείς και με τους απλανείς.

Μεγάλη προώθηση στις ανθρώπινες γνώσεις για τη λύση του πολύπλοκου κοσμογονικού προβλήματος πρόσφεραν οι κατά τα τελευταία χρόνια πρόοδοι των αστροφυσικών ερευνών. Η φασματοσκοπική μελέτη των απλανών επέτρεψε την κατάταξή τους σε ομάδες με βάση το φασματικό τους τύπο, καθένας απ' τους οποίους συνδέεται στενότατα με τη θερμοκρασία, τη μάζα, την πυκνότητα, το χρώμα και την ηλικία των ουράνιων σωμάτων. Η κατάταξη των απλανών με βάση το φάσμα τους, αποτέλεσε τον πολυτιμότερο οδηγό για την ανεύρεση των ιχνών της αστρικής εξέλιξης.

Πρέπει επίσης να αναφέρουμε ορισμένα πράγματα για το σχηματισμό των δορυφόρων των πλανητών. Κατά το σχηματισμό του δορυφόρου, κάθε πλανήτης αποτελεί ακόμα νεφελώδη μάζα, που αφού ψύχεται και συστέλλεται διέρχεται από τα ίδια στάδια, από όπου διέρχεται κι η αρχική νεφέλη απ' όπου σχηματίστηκε ο ήλιος. Δηλ. αφού λάβει σχήμα σφαίρας, εξογκώνεται στον ισημερινό και στη συνέχεια, από το εξόγκωμα αυτό αποσπάται ένας δακτύλιος από όπου διαμορφώνεται ένας δορυφόρος ή σμήνος από δορυφόρους που στρέφονται σε δικές τους τροχιές γύρω απ' τον πλανήτη, όπως π.χ. συμβαίνει στην περίπτωση του Κρόνου.

Επίσης αναφέρουμε ορισμένα γενικά για το ιστορικό της εξέλιξης της Γης. Η Γη αποτελούσε στην αρχή ένα τμήμα μιας κεντρικής νεφέλης από όπου αποσπάστηκε μετά.

Η ζωή της κεντρικής αυτής νεφέλης περιλαμβάνει δύο στάδια:

Το αστρικό, κατά το οποίο εξακολουθεί να ψύχεται και συγκεντρώνεται μέχρι να υγροποιηθεί και κατόπιν να στερεοποιηθεί η επιφάνεια της και
το πλανητικό που αρχίζει αφ' ότου σχηματιστεί στερεός φλοιός. Η εμφάνιση αυτού του φλοιού αποχωρίζει πολλά αέρια από το διάπυρο πυρήνα και έτσι σχηματίζεται μια ατμόσφαιρα από υδρογόνο, οξυγόνο κι άλλα αέρια, που ψύχονται μόλις βρεθούν σε κατάλληλες συνθήκες και σχηματίζουν διάφορες ενώσεις όπως νερό, που στη συνέχεια πέφτει στο στερεό φλοιό και επιδρά χημικά.

Υποσημειώσεις[]

Εσωτερική Αρθρογραφία[]

Βιβλιογραφία[]

Ιστογραφία[]

Κίνδυνοι Χρήσης

Αν και θα βρείτε εξακριβωμένες πληροφορίες
σε αυτήν την εγκυκλοπαίδεια
ωστόσο, παρακαλούμε να λάβετε σοβαρά υπ' όψη ότι
η "Sciencepedia" δεν μπορεί να εγγυηθεί, από καμιά άποψη,
την εγκυρότητα των πληροφοριών που περιλαμβάνει.

"Οι πληροφορίες αυτές μπορεί πρόσφατα
να έχουν αλλοιωθεί, βανδαλισθεί ή μεταβληθεί από κάποιο άτομο,
η άποψη του οποίου δεν συνάδει με το "επίπεδο γνώσης"
του ιδιαίτερου γνωστικού τομέα που σας ενδιαφέρει."

Πρέπει να λάβετε υπ' όψη ότι
όλα τα άρθρα μπορεί να είναι ακριβή, γενικώς,
και για μακρά χρονική περίοδο,
αλλά να υποστούν κάποιο βανδαλισμό ή ακατάλληλη επεξεργασία,
ελάχιστο χρονικό διάστημα, πριν τα δείτε.

Επίσης,
Οι διάφοροι "Εξωτερικοί Σύνδεσμοι (Links)"
(όχι μόνον, της Sciencepedia
αλλά και κάθε διαδικτυακού ιστότοπου (ή αλλιώς site)),
αν και άκρως απαραίτητοι,
είναι αδύνατον να ελεγχθούν
(λόγω της ρευστής φύσης του Web),
και επομένως είναι ενδεχόμενο να οδηγήσουν
σε παραπλανητικό, κακόβουλο ή άσεμνο περιεχόμενο.
Ο αναγνώστης πρέπει να είναι
εξαιρετικά προσεκτικός όταν τους χρησιμοποιεί.

- Μην κάνετε χρήση του περιεχομένου της παρούσας εγκυκλοπαίδειας
αν διαφωνείτε με όσα αναγράφονται σε αυτήν

>>Διαμαρτυρία προς την wikia<<

- Όχι, στις διαφημίσεις που περιέχουν απαράδεκτο περιεχόμενο (άσεμνες εικόνες, ροζ αγγελίες κλπ.)