FANDOM


Μελάνωμα

Melanoma



Είναι μία ασθένεια.

ΕτυμολογίαEdit

Η ονομασία " Μελάνωμα" σχετίζεται ετυμολογικά με την λέξη "μέλαν ".


ΕισαγωγήEdit

Το μελάνωμα του δέρματος αποτελεί την πιο επιθετική και θανατηφόρα μορφή καρκίνου του δέρματος και προέρχεται από τα μελανοκύτταρα του. Τα μελανοκύτταρα είναι τα κύτταρα που παράγουν μελανίνη και δίνουν το μελανό χρώμα στο δέρμα μας. Ως εκ τούτου το μελάνωμα είναι συνήθως σκούρο καφέ. Ξεκινά ως ένα εντοπισμένο ογκίδιο, που όμως κατά την πρόοδο της νόσου μπορεί να δώσει μεταστάσεις στους λεμφαδένες και σε όργανα, όπως στους πνεύμονες, στο ήπαρ, στα οστά και στον εγκέφαλο. Δηλαδή ενώ πρόκειται για βλάβη του δέρματος, συχνά δίνει μεταστάσεις στους λεμφαδένες ή σε εσωτερικά όργανα.

Σπάνια αναπτύσσεται εκτός δέρματος, όπως

  • στον οφθαλμό,
  • στον βλεννογόνο της στοματικής κοιλότητας,
  • στο βλεννογόνο του πεπτικού σωλήνα,
  • στα γεννητικά όργανα και
  • στο Απεκκριτικό Σύστημα.

ΑιτιολογίαEdit

Όπως στις περισσότερες κακοήθειες δεν είναι απολύτως γνωστό πως προκαλείται το μελάνωμα.

Υπάρχουν παράγοντες που σχετίζονται με τον ασθενή, καθώς και εξωγενείς παράγοντες κινδύνου.

Η ηλιακή Ακτινοβολία θεωρείται ο κυριότερος παράγοντας κινδύνου για ανάπτυξη μελανώματος. Η επίδραση του ηλίου και ειδικά της UVB ακτινοβολίας επιφέρει αλλαγές στη βιολογική συμπεριφορά των κυττάρων, με αποτέλεσμα τη συχνότερη ανάπτυξη επιθηλιωμάτων δέρματος, καρκίνου του δέρματος καθώς και μελανώματος.

Η διακοπτόμενη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία, όπως κατά την ηλιοθεραπεία στις διακοπές, είναι πιο επικίνδυνη από την συνεχόμενη ή την επαναλαμβανόμενη κατά μικρά χρονικά διαστήματα, όπως η εργασιακή έκθεση στους αγρότες και οικοδόμους.

Επίσης αναπτύσσεται το μελάνωμα σε νεότερη ηλικία μετά από διακοπτόμενη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία. Στα τελευταία έτη, ένας σημαντικός παράγοντας αποτελεί η μείωση του στρατοσφαιρικού όζοντος, το οποίο δρα σαν φίλτρο και μας προστατεύει, απορροφώντας κυρίως την UVB ακτινοβολία.

Όχι μόνο η ηλιακή ακτινοβολία, αλλά και η έκθεση στην τεχνητή υπεριώδη ακτινοβολία (solarium) συνεισφέρει στην εμφάνιση μελανώματος.

Όμως σίγουρα υπάρχουν άλλοι, ακόμη άγνωστοι, παράγοντες που παίζουν ρόλο στην ανάπτυξη του, αφού εμφανίζονται και στις περιοχές του σώματος που δεν εκτίθενται στην ηλιακή ακτινοβολία, όπως στο πέλμα, στον πεπτικό σωλήνα κλπ.

Χημικές ουσίες, η διατροφή και ο χρόνιος ερεθισμός μελαγχρωματικών βλαβών θα μπορούσαν να συμβάλλουν στη διαδικασία αυτή.

ΔιάγνωσηEdit

Παρά τις βοηθητικές καθοδηγητικές οδηγίες που καθιστά μια μελαγχρωματική βλάβη ως ύποπτη, πρακτικά παραμένει αδύνατο να καθοριστεί τέτοια βλάβη με βεβαιότητα ως μελάνωμα από την κλινική εξέταση μόνο, ακόμη και από τον εμπειρότερο ειδικό.

Αρκετές ύποπτες μελαγχρωματικές βλάβες τελικά αποδεικνύονται καλοήθεις. Η διάγνωση τεκμηριώνεται μόνο με τη χειρουργική αφαίρεση και την ιστολογική εξέταση της βλάβης με ύποπτα κλινικά χαρακτηριστικά.

Συνήθως αφαιρείται με τοπική αναισθησία ολόκληρη η βλάβη και μόνο σε ειδικές περιπτώσεις ένα τμήμα της για να σταλεί για ιστολογική εξέταση.

Η εξέταση από τον παθολογανατόμο θα δείξει εάν πρόκειται για μελάνωμα. Η ιστολογική εξέταση προσφέρει πληροφορίες που σχετίζονται με την πρόγνωση και χρησιμοποιούνται για τον σχεδιασμό της κατάλληλης θεραπείας του ασθενούς. Συμπερασματικά, μόνο η βιοψία της βλάβης μπορεί να μας διασφαλίσει με βεβαιότητα εάν πρόκειται για μελάνωμα

ΣυμπτωματολογίαEdit

Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν κάποιες σκούρες κηλίδες πάνω στο δέρμα τους (ελιές, σπίλους, σημάδια εκ γενετής). Οι περισσότερες μελαγχρωματικές βλάβες είναι καλοήθεις και ακίνδυνες, αλλά μερικές μπορεί να είναι τελικά μελάνωμα. Το μελάνωμα αναπτύσσεται ως ένα μελανό σκούρο ή καφέ, επίπεδο ή οζώδες ογκίδιο εκ νέου ή σε μια προϋπάρχουσα μελαγχρωματική βλάβη.

Ακόμη, μπορεί να εμφανίζεται ως ογκίδιο με το ίδιο χρώμα του δέρματος (αμελανωτικό μελάνωμα). Πρέπει να προσέχουμε οποιαδήποτε αλλαγή μιας προϋπάρχουσας μελαγχρωματικής δερματικής βλάβης καθώς και κάθε νεοεμφανιζόμενη μελαγχρωματική βλάβη. Η κλινική διάγνωση του παραμένει πολύ δύσκολη και σαφώς κάθε αλλαγή στο χρώμα, μέγεθός ή σχήμα δεν είναι ενδεικτική για μελάνωμα. Υπάρχουν μερικά χαρακτηριστικά που κάνουν τη βλάβη ύποπτη για μελάνωμα.

Εκτός από τη σημαντική παρατήρηση της αλλαγής της βλάβης πρέπει να προσέχουμε σε κάθε μελαγχρωματική βλάβη του δέρματος τα κλινικά ABCD(E) κριτήρια του μελανώματος.

  • Το Α αντιστοιχεί στην ασυμμετρία (Asymmetry) που παρουσιάζουν τα περισσότερα μελανώματα, ενώ
  • το Β στα ανώμαλα όρια (Borders) που έχουν τα μελανώματα και
  • το C στη δυσχρωμία (Colour). Οι συνηθισμένες ‘ελιές’ έχουν συνήθως μια απόχρωση του καφέ, ενώ οι σύγχρονες διάφορες αποχρώσεις του καφέ ή μαύρου υποδηλώνουν το κίνδυνο να πρόκειται για ένα μελάνωμα.
  • Το D αντιστοιχεί στη διάμετρο (Diameter), που ξεπερνά στο μελάνωμα συχνά το 6 χιλ. Τα πρώιμα μελανώματα τείνουν να φθάσουν σε μεγαλύτερο μέγεθος από τις συνηθισμένες καλοήθεις μελαγχρωματικές βλάβες.
  • Μερικοί προσθέτουν το γράμμα Ε, που αντιστοιχεί στην ανύψωση (Elevation) που υπάρχει σε μια υποομάδα μελανωμάτων ή στην αλλαγή (Evaluation) χαρακτηριστικών μιας μελαγχρωματικής βλάβης, όπως έχει αναφερθεί προηγουμένως.

Κνησμός, αιμορραγία και εξέλκωση με εφελκίδα (κάκαδο, κρούστα) της βλάβης αποτελούν άλλα πιθανά συμπτώματα.

Όταν κάποια δερματική βλάβη θεωρείται ύποπτη ή ακόμη και όταν υπάρχουν αμφιβολίες όσον αφορά στον χαρακτήρα της, ο ασθενής πρέπει να συμβουλευτεί ένα ειδικό ιατρό, δερματολόγο ή χειρουργό με εμπειρία σχετική με το μελάνωμα. Όσο ενωρίτερα τίθεται η διάγνωση τόσο καλύτερη είναι η πρόγνωση.

ΑντιμετώπισηEdit

Μετά την ταυτοποίηση της βλάβης ως κακόηθες μελάνωμα πρέπει να γίνεται η σταδιοποίηση της νόσου. Με την κλινική εξέταση και τις απεικονιστικές, κυρίως ακτινολογικές, μεθόδους, διερευνάται εάν υπάρχουν ενδείξεις για λεμφαδενικές ή συστηματικές μεταστάσεις.

Συστηματικές ή απομακρυσμένες μπορούν να παρουσιασθούν σε όργανα όπως στους πνεύμονες, στο ήπαρ, στα οστά, στον εγκέφαλο ή σε άλλα όργανα. Αναλόγως με το στάδιο που φαίνεται να βρίσκεται η νόσος, ακολουθεί η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.

Η θεραπευτική προσέγγιση διακρίνεται κυρίως σε τρία σκέλη:

1) τη θεραπεία της πρωτοπαθούς βλάβης που αποτελεί την ευρεία, θεραπευτική, συμπληρωματική τοπική εκτομή,

2) την αντιμετώπιση των επιχώριων λεμφαδένων και

3) τη χορήγηση ή όχι συστηματικής θεραπείας για τυχόν μεταστατική νόσο.

Η θεραπεία του μελανώματος ξεκινά με την τοπική εκτομή του. Επειδή το μελάνωμα συχνά παρουσιάζει μικροσκοπικές μεταστάσεις στο δέρμα κοντά στο πρωτοπαθές μελάνωμα, τις λεγόμενες δορυφόρες μεταστάσεις, χρειάζεται να αφαιρεθεί επιπλέον 1 ή 2 εκ. μακροσκοπικά φυσιολογικό δέρμα γύρω από την ουλή της διαγνωστικής βιοψίας ή γύρω από το ίδιο το μελάνωμα. Η εκτομή αυτή πρέπει να φτάσει έως την υποκείμενη περιτονία του μυός. Έτσι μειώνεται η πιθανότητα για τοπική υποτροπή της νόσου στο μέλλον. Αναλόγως με το μέγεθος και τη θέση του ελλείμματος που δημιουργείται από την ευρεία εκτομή του μελανώματος, μπορεί να χρειαστεί πλαστική αποκατάσταση με δερματικό κρημνό ή μόσχευμα.

Το δεύτερο σκέλος της θεραπείας αφορά στην αντιμετώπιση των περιοχικών ή επιχώριων λεμφαδένων. Όταν το μελάνωμα εντοπίζεται στο άνω ή κάτω άκρο η συνηθισμένη επιχώρια λεμφαδενική ομάδα βρίσκεται στη μασχαλιαία και στη βουβωνική περιοχή αντίστοιχα. Όμως όταν εντοπίζεται στον κορμό ή στην περιοχή του τραχήλου και της κεφαλής είναι απρόβλεπτο που θα δώσει λεμφαδενικές μεταστάσεις. Το σπινθηρογράφημα λεμφαγγείων συμβάλλει στην ακριβή εντόπιση της θέσης των επιχώριων λεμφαδένων σε κάθε ασθενή, αναδεικνύοντας και αυτούς, που βρίσκονται σε μη-κανονική ή μη-προβλεπόμενη λεμφαδενική ομάδα.

Η απεικόνιση λεμφαδένων στο συγκεκριμένο σπινθηρογράφημα δείχνει τη θέση των επιχώριων λεμφαδένων, αλλά όχι και την ύπαρξη ή μη διήθησης τους.

Κλινικά και σε μερικές περιπτώσεις με υπερηχογράφημα εκτιμάται εάν υπάρχουν διογκωμένοι επιχώριοι λεμφαδένες. Αν αποδειχθεί η ύπαρξη μετάστασης μετά από κυτταρολογική ή ιστολογική εξέταση ενός επιχώριου ψηλαφητού λεμφαδένα τότε τίθεται η ένδειξη για ριζικό θεραπευτικό λεμφαδενικό καθαρισμό.

Παλαιότερα πολλοί ασθενείς με κλινικά εντοπισμένο μελάνωμα, δηλαδή χωρίς να υπάρχουν μεταστάσεις κατά την κλινική εξέταση και τον απεικονιστικό έλεγχο, υποβαλλόταν σε προφυλακτικό λεμφαδενικό καθαρισμό. Όμως στο περίπου 80% των ασθενών που υποβλήθηκαν στην επέμβαση αυτή, οι λεμφαδένες που αφαιρέθηκαν ήταν ελεύθεροι νόσου και συνεπώς γινόταν μια μεγάλη εγχείρηση με πιθανές επιπλοκές χωρίς όφελος για τον ασθενή. Σήμερα μπορούμε να αναγνωρίζουμε το 20% των ασθενών που έχουν μεταστάσεις στους λεμφαδένες με μια μικρή επέμβαση, τη βιοψία λεμφαδένα φρουρού.

Ο λεμφαδένας φρουρός είναι ο λεμφαδένας της επιχώριας ομάδας που λαμβάνει πρώτος την λεμφική αποχέτευση της περιοχής του μελανώματος και συνεπώς στην περίπτωση λεμφαδενικών μεταστάσεων είναι ο πρώτος που θα παρουσιάσει διήθηση.

Η διεγχειρητική ανίχνευση και βιοψία του λεμφαδένα φρουρού καθορίζει την κατάσταση των επιχώριων λεμφαδένων και μόνο όταν παρουσιάζει μεταστατικά κύτταρα ακολουθεί η αφαίρεση όλων των υπολοίπων επιχώριων λεμφαδένων (επιλεκτικός ριζικός λεμφαδενικός καθαρισμός). Έτσι μόνο οι ασθενείς που πραγματικά το χρειάζονται υποβάλλονται σε αυτή τη μεγάλη επέμβαση.

Η βιοψία του λεμφαδένα φρουρού συνδυάζεται συνήθως με την ευρεία (συμπληρωματική) εκτομή του μελανώματος και γίνεται τις περισσότερες φορές με γενική αναισθησία. Μερικές φορές μπορεί να γίνει με τοπική ή περιοχική (ραχιαία) αναισθησία. Ο λεμφαδενικός καθαρισμός ωστόσο απαιτεί πάντα γενική αναισθησία.

Στην περίπτωση που υπάρχουν απομακρυσμένες μεταστάσεις, δηλαδή σε όργανα όπως οι πνεύμονες, το ήπαρ, τα οστά κλπ, ενδείκνυται η συστηματική χημειοθεραπεία.

Σε σπάνιες περιπτώσεις θα αποφασιστεί η χειρουργική αφαίρεση των δευτεροπαθών εστιών. Στην απουσία απομακρυσμένων μεταστάσεων κατά τη απεικονιστική σταδιοποίηση, η συμπληρωματική ή προληπτική συστηματική ανοσοθεραπεία δύναται να προσφέρει βελτίωση της έκβασης σε ασθενείς υψηλού κινδύνου για υποτροπή της νόσου, όπως σε αυτούς με διηθημένους λεμφαδένες ή/και μελάνωμα πάχους > 4 χιλ. κατά Breslow.

Η θεωρία είναι ότι με τη χορήγηση ιντερφερόνης-α αυξάνεται η δράση του ανοσολογικού συστήματος του ίδιου του ασθενή για την εξαφάνιση τυχών μικρομεταστάσεων, οι οποίες ακόμα και εάν δεν είναι κλινικά και απεικονιστικά αντιληπτές, μπορούν να δημιουργήσουν κανονικές μεταστάσεις στο μέλλον.

Ειδική περίπτωση αποτελεί η αντιμετώπιση των καθ’ οδόν μεταστάσεων, δηλαδή των μεταστάσεων στα λεμφαγγεία που είναι καθ’ οδόν από την πρωτοπαθή εστία στους επιχώριους λεμφαδένες, για παράδειγμα από την κνήμη στη βουβωνική περιοχή. Οι θεραπευτικές επιλογές όταν ο αριθμός τους είναι περιορισμένος είναι συνήθως η χειρουργική αφαίρεση και η καταστροφή με λέιζερ.

Όμως συχνά ο αριθμός είναι πολύ μεγάλος και η αφαίρεση τους είναι αδύνατον με τους τρόπους αυτούς, ενώ η συστηματική χημειοθεραπεία συνήθως δεν είναι τόσο αποτελεσματική. Όταν εντοπίζονται στο σκέλος μπορούν να χρησιμοποιηθούν μορφές περιοχικής χημειοθεραπείας που σχετίζονται με αυξημένη τοπικοπεριοχική και χαμηλή συστηματική συγκέντρωση φαρμάκων και ως εκ τούτου μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα με μειωμένη τοξικότητα.

Η περιοχική χημειοθεραπεία του σκέλους μετά από αγγειακή απομόνωση (isolated limb perfusion) είναι το κλασσικό παράδειγμα τέτοιου είδους θεραπείας.

Εσωτερική ΑρθρογραφίαEdit

ΒιβλιογραφίαEdit

ΙστογραφίαEdit


Ikl Κίνδυνοι ΧρήσηςIkl

Αν και θα βρείτε εξακριβωμένες πληροφορίες
σε αυτήν την εγκυκλοπαίδεια
ωστόσο, παρακαλούμε να λάβετε σοβαρά υπ' όψη ότι
η "Sciencepedia" δεν μπορεί να εγγυηθεί, από καμιά άποψη,
την εγκυρότητα των πληροφοριών που περιλαμβάνει.

"Οι πληροφορίες αυτές μπορεί πρόσφατα
να έχουν αλλοιωθεί, βανδαλισθεί ή μεταβληθεί από κάποιο άτομο,
η άποψη του οποίου δεν συνάδει με το "επίπεδο γνώσης"
του ιδιαίτερου γνωστικού τομέα που σας ενδιαφέρει."

Πρέπει να λάβετε υπ' όψη ότι
όλα τα άρθρα μπορεί να είναι ακριβή, γενικώς,
και για μακρά χρονική περίοδο,
αλλά να υποστούν κάποιο βανδαλισμό ή ακατάλληλη επεξεργασία,
ελάχιστο χρονικό διάστημα, πριν τα δείτε.



Επίσης,
Οι διάφοροι "Εξωτερικοί Σύνδεσμοι (Links)"
(όχι μόνον, της Sciencepedia
αλλά και κάθε διαδικτυακού ιστότοπου (ή αλλιώς site)),
αν και άκρως απαραίτητοι,
είναι αδύνατον να ελεγχθούν
(λόγω της ρευστής φύσης του Web),
και επομένως είναι ενδεχόμενο να οδηγήσουν
σε παραπλανητικό, κακόβουλο ή άσεμνο περιεχόμενο.
Ο αναγνώστης πρέπει να είναι
εξαιρετικά προσεκτικός όταν τους χρησιμοποιεί.

- Μην κάνετε χρήση του περιεχομένου της παρούσας εγκυκλοπαίδειας
αν διαφωνείτε με όσα αναγράφονται σε αυτήν

IonnKorr-System-00-goog



>>Διαμαρτυρία προς την wikia<<

- Όχι, στις διαφημίσεις που περιέχουν απαράδεκτο περιεχόμενο (άσεμνες εικόνες, ροζ αγγελίες κλπ.)


Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.